Dijkdoorbraak in Lith in 1855: vier volwassenen en drie kinderen (uit één gezin) verdronken (3)

(vervolg)

Het bevolkingsregister van Lith over de jaren 1850-1860 vermeldt het volgende: 

De echtgenote, schoonmoeder en drie kinderen van Roelof Nendels, waren alle vijf in den watervloed ten gevolge der dijksdoorbraak van 4 op 5 Maart 1855 omgekomen:

Jaantje van de Graaf overleed door den watervloed van 4 op 5 Maart:

Maria van Lith overleed door den watervloed van 4 op 5 Maart 1855:

En dan nog dit: De achternaam van Roelof Nendels wordt behalve in de krant ook enkele malen in de burgerlijke stand verkeerd gespeld.

Roelof Nendels trouwt voor de eerste keer op 2 september 1843 te Lith met Petronella van Rosmalen, zij overlijdt aldaar op 3 april 1855 (dat staat althans in de akte), hij trouwt voor de tweede keer op 17 juni 1856 te Lith met Petronella Evers, zij overlijdt aldaar op 14 juli 1868, hij trouwt voor de derde keer op 5 oktober 1868 te Geffen met Antonetta de Hart.

En daarna gaat het mis.

Roelof Nendels overlijdt op 9 september 1894 te Lith; in zijn overlijdensakte heet hij Nentels.

Zijn weduwe Antonetta de Hart overlijdt op 28 augustus 1906 te Berlicum, zij is dan weduwe van Roelof Netels:

Meer over de dijkdoorbraak is te lezen in het artikel "Dijkdoorbraak in Lith in 1755", geschreven door drs. F.J.M. van de Ven, en gepubliceerd in Heemkroniek, uitgave van de Heemkundekring Maasdorpen in de gemeente Lith, nummer 7, jaargang 4, bladzijde 5 e.v. (1981).
 

Grote gezinnen in de achttiende en het begin van de negentiende eeuw

Net zoals tegenwoordig kwamen er in de achttiende en negentiende eeuw ook grote gezinnen voor. Een groot aantal gedoopte kinderen van een echtpaar zegt nog niets over het aantal kinderen, dat in leven is gebleven. Door de hoge kindersterfte zullen er uiteindelijk vaak maar weinig van die kinderen in leven zijn gebleven. Dikwijls werden de overlijdensdata van vóór 1811 jong overleden kinderen niet geregistreerd. Een methode om vast te stellen of er toch grote gezinnen waren, is het raadplegen van begraafregisters. Sommige kosters vermeldden in de begraafboeken behalve de naam en soms leeftijd van de overledene ook het aantal kinderen, dat een overledene naliet. Hier volgen enkele voorbeelden. Op 24 oktober 1740 werd Joost Peters van Seelant te Geffen begraven, hij liet 10 kinderen na (DTB 4 Geffen):

Op 25 maart 1707 werd Francus Jan Driessen Veraalst te Schijndel begraven, nalatend zijn moeder met 10 kinderen (DTB 16 Schijndel):

Op 1 april 1808 werd Adriaan Teurlings te Haaren begraven, oud 89 jaar, nalatend 11 kinderen (DTB 9 Haaren):

Op 9 april 1806 werd Willem Kuijpers te Oss begraven, oud 56 jaar, nalatend 13 kinderen (DTB 27 Oss):

Op 15 januari 1808 werd Matheus Coera te Oss begraven, oud 69 jaar, laatst wonend te Luik, nalatend het onwaarschijnlijk grote aantal van 22 kinderen (DTB 27 Oss):

Weduwen die snel hertrouwen

Weduwen konden vroeger niet snel na het overlijden van hun echtgenoot hertrouwen. Het zou namelijk mogelijk kunnen zijn, dat de weduwe zwanger was van haar overleden man. Voor jonge weduwen gold een wachttijd van 9 maanden. Voor oudere weduwen, d.w.z. 55 jaar of ouder, gold een wachttijd van zes maanden, om de eerbaarheid een plaats te geven, zoals het egtreglement vermeldt. Nu volgen twee voorbeelden van weduwen, die snel hertrouwen, een oudere weduwe en een jongere weduwe. Op 16 januari 1717 trouwen voor de predikant en op dezelfde dag ook voor de pastoor te Schijndel: Jacobus van Tienen en Gijsberdina van Kessel. Jacobus van Tienen wordt op 11 februari 1741 te Schijndel begraven, zijn vrouw zonder kinderen nalatend (DTB 18 Schijndel):

Jacobus'weduwe hertrouwt op 23 juli 1741 te Schijndel voor de schepenen met de weduwnaar Hendrik Daelemans. Zij verklaart tussen de 56 en 57 jaar oud te zijn en ongeveer 7 maanden weduwe te zijn (dat klopt dus niet!, zij was pas vijf maanden weduwe)(DTB 24 Schijndel):

Het tweede voorbeeld betreft Theodora (ook genoemd Dirkske) Jansen die op 29 november 1716 te Dinther voor de pastoor trouwt met Leonardus Jansen van Osch. Na hun huwelijk vestigen zij zich te Nuland. Aldaar overlijdt Leonardus Jan (Teunissen) van Osch op 14 september 1724, hij wordt op 17 september 1724 aldaar begraven, vrouw en kinderen nalatend (DTB 1 en DTB 3 Nuland):

Weduwe Theodora heeft blijkbaar al snel na het overlijden van haar man huwelijksplannen, maar dat gaat zo maar niet. Zij vraagt aan de schepenen van Nuland toestemming om binnen negen maanden na het overlijden van haar echtgenoot te mogen hertrouwen. Zij verklaart tevens, dat zij niet is bezwangerd door haar overleden echtgenoot (DTB 5 Nuland):

Nadat de toestemming is verkregen, staat niets een tweede huwelijk voor haar meer in de weg, op 28 januari 1725 trouwt zij voor de predikant in Geffen met Goyaert van Swanenbergh (DTB 3 Geffen):