Na vijf dagen kan het huwelijk toch voltrokken worden

Adrianus Hoos en Adriana van Zeeland gaan op 23 april 1820 trouwen te 's-Hertogenbosch, althans dat is de bedoeling. De akte is al in het huwelijksregister ingeschreven, maar hij is, zonder opgave van redenen, doorgehaald: er wordt slechts aan het einde van de akte vermeld: goedgekeurd het roijement dezer akte. Het feest gaat dus niet door:

 

Wat zou er gebeurd zijn? Bruidegom Adrianus Hoos is op 30 januari 1791 te Berlicum gedoopt, zoon van Lambertus Adrianus Hoos, overleden 's-Hertogenbosch  28 juni 1807 en van Peternella van Grunven (lees van Grinsven), overleden Berlicum 25 oktober 1792. Bruid Adriana van Zeeland is op 15 december 1790 te 's-Hertogenbosch gedoopt, dochter van Joannes van Zeeland, begraven 's-Hertogenbosch 28 juni 1802 en van Petronella Glaudemans, begraven 's-Hertogenbosch 24 februari 1804.

Omdat de ouders van zowel bruidegom als bruid overleden zijn, dienen de grootouders huwelijkstoestemming te geven. Als die ook al overleden zijn, dienen bruidegom en bruid daarvoor bewijzen aan te dragen. 

De bruidegom overlegt bewijzen, waaruit blijkt dat Arian Hoos, zijn grootvader van vaderszijde op 3 april 1784 te Rosmalen is overleden, en dat Allegonda van den Bosch, grootmoeder van vaderszijde op 11 november 1778 te Rosmalen is overleden. De bruidegom verklaart, dat plaats van overlijden en laatste verblijf van zijn grootouders van moederszijde hem onbekend zijn, hetgeen door de vier huwelijksgetuigen wordt bevestigd. De bruid kan geen enkel bewijs van overlijden van haar grootouders overleggen, hetgeen door de getuigen bevestigd wordt.

Kort na 23 april 1820 is men blijkbaar op zoek gegaan naar ontbrekende overlijdensdata van grootouders van bruidegom en bruid en dat heeft succes. De grootvader van de bruid van vaderszijde, Hendrik van Seeland, is op 12 januari 1764 te 's-Hertogenbosch begraven; Van Ardina van Grinsven, haar grootmoeder van vaderszijde, weet zij slechts dat zij in 1793 in 's-Hertogenbosch is overleden, hetgeen bevestigd wordt door een akte van bekendheid gepasseerd op 26 april 1820 voor de vrederechter te 's-Hertogenbosch:

 

Haar grootvader van moederszijde, Jan Jan Glaudemans is op 31 januari 1771 te Nuland overleden en zijn weduwe Catharina is op 5 januari (lees februari!) 1771 te Nuland overleden.

De bruidegom kan ook nu geen bewijzen van overlijden van zijn grootouders van moederszijde overleggen.

Het huwelijk kan nu op 28 april 1820 voltrokken worden:

Bijzonder is dat er nu andere getuigen worden genoemd als in de doorgehaalde akte.

Op 23 april 1820 wordt o.a. als getuige genoemd: Gerardus Hoos, 55 jaar, oom van de bruidegom, hij heet op 28 april Everardus. Op 23 april is getuige Jacobus van der Loo, hij is op 28 april vervangen door Johannes van Zeeland, 34 jaar, broer van de bruid.

Twee volle broers, geboren in 1906 en 1913, hebben verschillende achternamen!

Na de invoering van de burgerlijke stand in 1811 komt het nog vaak voor, dat kinderen in één gezin verschillende achternamen hadden. Dikwijls wordt die fout dan door een vonnis van de rechtbank gecorrigeerd, maar lang niet altijd. Je zou denken, dat een eeuw na de invoering van de burgerlijke stand kinderen in één gezin allen dezelfde achternaam hebben, maar dat blijkt niet altijd zo te zijn, zoals bijvoorbeeld in het geval van Wilhelmus van Helvoirt, die op 27 mei 1905 te Schijndel trouwt met Helena Lamberta Huijberts: 

 

Uit hun huwelijk zijn te Schijndel 15 kinderen geboren: 

1 Hendrikus geboren 24 april 1905 (erkend bij huwelijk)

2 Piet Martinus, geboren 3 juni 1906:

3 Petrus, geboren 14 jun 1907

4 Johanna Maria, geboren 20 augustus 1908

5 Maria Johanna, geboren 20 maart 1910

6 Helena Lamberta, geboren 23 februari 1911

7 Bernardus, geboren 26 januari 1913:

8 Elisabeth, geboren 17 december 1914

9 Wilhelmina, geboren 24 april 1916

10 Helena Lamberta, geboren 31 mei 1917

11 Wilhelmus, geboren 7 juli 1918

12 Johannes, geboren 7 juli 1918

13 Maria, geboren 7 mei 1920, overleden 12 juni 1920

14 Maria, geboren 28 juni 1921

15 Francisca, geboren 17 november 1922

De kinderen genoemd onder 1 en 5 t/m 15 zijn bij de burgerlijke stand als van Helvoirt ingeschreven en de kinderen genoemd onder 2 t/m 4 als van Helvoort en deze fout is keurig netjes in het bevolkingsregister van Schijndel overgenomen (bevolkingsregister Schijndel 1900-1921 wijk C, blad 129, dochter Francisca was nog niet geboren):   

Aardig om te vermelden is dat Piet Martinus van Helvoort op 16 mei 1936 te 's-Hertogenbosch trouwt met Maria Johanna Hendrika Noot:

 

Een zus van Maria Johanna Hendrika Noot, nl. Johanna Gerarda Theodora Noot trouwt op 11 januari 1939 te 's-Hertogenbosch met Bernardus van Helvoirt, een broer van haar schoonbroer Piet Martinus van Helvoort:

De schrijffouten zijn te verklaren, als men bedenkt dat er twee naamdragers Wilhelmus van Helvoort zijn, die aan het begin van de 20e eeuw vader worden te Schijndel: De ene Wilhelmus, geboren te Berlicum, trouwt op 24 november 1905 te Schijndel met Johanna Broeren. Uit dit huwelijk zijn te Schijndel geboren:

1 Wilhelmus geboren 1 juli 1915 

2 Doodgeboren kind, geboren en overleden 7 september 1916 

3 Johannes, geboren 12 juni 1918, overleden 4 augustus 1918

4 Maria, geboren 7 oktober 1919

5 Hubertus, geboren 15 december 1920

6 Johannes, geboren 6 januari 1922

De andere Wilhelmus van Helvoort, ook geboren te Berlicum, trouwt te Berlicum op 12 juli 1918 met Hendrika Boselie. Uit dit huwelijk is te Schijndel op 26 februari 1920 een zoon Henricus Lambertus geboren. Hij overlijdt op 9 juni 1920.

Dijkdoorbraak in Lith in 1855: vier volwassenen en drie kinderen (uit één gezin) verdronken (3)

(vervolg)

Het bevolkingsregister van Lith over de jaren 1850-1860 vermeldt het volgende: 

De echtgenote, schoonmoeder en drie kinderen van Roelof Nendels, waren alle vijf in den watervloed ten gevolge der dijksdoorbraak van 4 op 5 Maart 1855 omgekomen:

Jaantje van de Graaf overleed door den watervloed van 4 op 5 Maart:

Maria van Lith overleed door den watervloed van 4 op 5 Maart 1855:

En dan nog dit: De achternaam van Roelof Nendels wordt behalve in de krant ook enkele malen in de burgerlijke stand verkeerd gespeld.

Roelof Nendels trouwt voor de eerste keer op 2 september 1843 te Lith met Petronella van Rosmalen, zij overlijdt aldaar op 3 april 1855 (dat staat althans in de akte), hij trouwt voor de tweede keer op 17 juni 1856 te Lith met Petronella Evers, zij overlijdt aldaar op 14 juli 1868, hij trouwt voor de derde keer op 5 oktober 1868 te Geffen met Antonetta de Hart.

En daarna gaat het mis.

Roelof Nendels overlijdt op 9 september 1894 te Lith; in zijn overlijdensakte heet hij Nentels.

Zijn weduwe Antonetta de Hart overlijdt op 28 augustus 1906 te Berlicum, zij is dan weduwe van Roelof Netels:

Meer over de dijkdoorbraak is te lezen in het artikel "Dijkdoorbraak in Lith in 1755", geschreven door drs. F.J.M. van de Ven, en gepubliceerd in Heemkroniek, uitgave van de Heemkundekring Maasdorpen in de gemeente Lith, nummer 7, jaargang 4, bladzijde 5 e.v. (1981).
 

Is het nu Murraij of Murray?

Op 17 mei 1904 trouwden te Berlicum: Gijsbertus Thomas Cornelus Murraij, burgemeester van Engelen, en Mechtilda Maria Godschalx:

Uit hun huwelijk worden te Engelen drie kinderen geboren, allen zoons. De jongste zoon, Gijsbertus Johannes Corstianus, geboren 10 oktober 1910, overlijdt reeds op 13 november 1910:

De vader van de drie kinderen overlijdt op 9 januari 1936 te Engelen:

De achternaam Murraij wordt tot dan steeds gespeld met puntjes op de ij. De moeder van de drie kinderen overlijdt op 1 oktober 1956 te 's-Hertogenbosch:

Nu wordt de achternaam gespeld als Murray.

Ook als de beide in leven gebleven zijnde zoons overlijden wordt de achternaam gespeld als Murray.
Zoon Nicolaas overlijdt te 's-Hertogenbosch op 7 september 1993:

Zoon Henricus overlijdt op 22 augustus 1992 te Hilvarenbeek:

Is dat nu zo bijzonder, dat de ene keer puntjes op de ij staan en de andere keer niet? Ja, dat is het als we de geboorteakten van Nicolaas en Henricus vergelijken:

Nicolaas Henricus Joseph is op 31 maart 1905 te Engelen geboren en Henricus Nicolaas Gijsbertus is op 11 december 1908 te Engelen geboren:

In de geboorteakte van Henricus is vermeld, dat de achternaam op 22 juni 1973 is gewijzigd in Murray, de puntjes zijn dus van de ij verdwenen. Zo kan het dus gebeuren, dat sinds 1973 twee broers met verschillende achternamen door het leven zijn gegaan.

Enkele bijzondere gevallen van overlijden op of rond de Bult te 's-Hertogenbosch

Op 5 april 1852 overleed te 's-Hertogenbosch in het gehucht den Bult: Petrus van Eupen, r.k. priester, oud 36 jaar, geboren te Gemert en wonende te Berlicum:

Eén van de aangevers van het overlijden is een officier van justitie, hetgeen suggereert dat er iets bijzonders aan de hand is geweest, en dat blijkt uit een bericht in het Algemeen Handelsblad van 7 april 1852:

Op 3 maart 1854 overleed in het gehucht den Bult: Machiel Cohen Wessel, zonder beroep, 49 jaar, geboren te Amsterdam en wonende te 's-Hertogenbosch in de Ridderstraat:

In de Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant (PNHC) van 6 maart 1854 verscheen naar aanleiding van dit overlijden het volgende bericht:

Op 17 januari 1886 overleed op den Steenweg nabij het gehucht den Bult: Johannes Wilhelmus Steenbekkers, oud 27 jaar, conducteur bij den tram, geboren en wonende te 's-Hertogenbosch:

Aangifte van dit overlijden geschiedde door een commissaris van politie en een adjunct-inspecteur van politie, hetgeen ook nu suggereert, dat er iets aan de hand moet zijn geweest rond het overlijden en dat blijkt uit een bericht in de PNHC van 19 januari 1886:

Op 15 april 1891 overleed op de Hinthamersteenweg te 's-Hertogenbosch: Franciscus Johannes Hubertus Heesen, voerman, oud 48 jaar, geboren te Maashees en wonende te Oss:

Een van de aangevers van dit overlijden was een adjunct-inspecteur van politie, hetgeen iets bijzonders suggereert rond het overlijden en dat blijkt ook nu uit een bericht in de PNHC van 17 april 1891:

Dat is snel (twee keer)

Ida van Wanroij is op 26 augustus 1766 te Erp gedoopt als dochter van Cornelis van Wanroij en Wilhelmina van den Hurck. In 1790 werd zij ongehuwd moeder te Erp van een dochter Maria Elisabetha, gedoopt 27 augustus 1790, waarbij als naam van de vader wordt opgegeven Nicolaas Hendriks van Geelkerke:

Dertien maanden na de geboorte van haar dochter trouwt Ida van Wanroij, niet met de vader van haar kind, maar met Jan van Hommelen uit Den Dungen, en dat mag je toch wel een snel huwelijk noemen, zo kort na de geboorte van haar dochter. Het huwelijk vindt op 18 september 1791 plaats voor de schepenen van Berlicum:

Bruidegom Jan is op 18 oktober 1767 in Den Dungen gedoopt als Johannes, zoon van Johannes van Hommelen en Henrica van der Steen. Het huwelijk van Jan van Hommelen en Ida van Wanrooij is ook rooms-katholiek gesloten te Berlicum, ook op 18 september 1791. Dan heet de bruidegom Joannes de Hommel en de bruid Ida van Wanroij:

De dochter van Ida van Wanroij trouwt op 30 mei 1824 te Empel met Petrus van Grinsven. In de huwelijksakte wordt de bruid Maria Elisabeth van Geelkerken genoemd, dochter van Ida van Wanroij, wonende te 's-Hertogenbosch. Met geen woord wordt gerept over de natuurlijke vader Nicolaas van Geelkerken: 

Ida van Wanrooij en Johannes van Hommelen overlijden kort na elkaar te 's-Hertogenbosch; Ida op 11 juni 1826 en Johannes op 30 juli 1827. Johannes wordt in zijn overlijdensakte de Hommel genoemd:

Maria Elisabeth overlijdt op 10 april 1863 te Rosmalen, zij heeft dan wél de goede achternaam van Wanrooij:

Exact een maand na haar overlijden vindt de eerste huwelijksafkondiging van het tweede huwelijk van haar weduwnaar Petrus van Grinsven plaats te Rosmalen op 10 mei 1863, hij is dan weduwnaar van Maria Elisabeth van Wanrooij. En zo'n huwelijksafkondiging een maand na het overlijden van de eerste echtgenote is toch wel snel te noemen:

Op 20 mei 1863 trouwt Petrus van Grinsven te Rosmalen met Francijna Gloudemans:

Francijna Gloudemans overlijdt te Rosmalen op 30 november 1871 en haar weduwnaar Petrus van Grinsven overlijdt aldaar op 15 februari 1881: