Het register van overlijden van Rosmalen van 1944 (2)

Twee akten ingeschreven in het tweede supplement op 30 december 1944: de eerste akte had oorspronkelijk als nummer 217, en dat is gewijzigd in nummer 195, de tweede akte heeft als nummer 196, blijkbaar een nieuw nummer, het oude nummer (218) wordt niet vermeld.

De aktenummers 197-217 zijn allen gedateerd 31 december 1944 en betreffen de overlijdensakten van die 21 personen, van wie de akten in het oorspronkelijk register zijn doorgehaald!

De officiële overlijdensakte van Johanna Elisabeth Coenen (vgl de doorgehaalde akte in het vorige blog)
  
De aangevers bij de akten 197-217 zijn in 20 van de 21 gevallen ook dezelfde als bij de doorgehaalde akten. Alleen bij de aangifte van het overlijden van Gerardus van Nistelrooij is de aangever in de officiële akte een andere als in de doorgehaalde akte:
 

De doorgehaalde akte van Gerardus van Nistelrooij, overleden 2 oktober 1944. Aangever is Martina van Nistelrooij, oud 20 jaar.

De officiële overlijdensakte van Gerardus van Nistelrooij. Aangever is nu Martinus van Nistelrooij, oud 54 jaar.

Wat opvalt is dat de op 31 december 1944 ingeschreven akten niet in dezelfde volgorde staan als de eerder doorgehaalde akten genummerd 116-136. De aktedata van de doorgehaalde akten (aangiftedatum) betreffen de periode 25 september – 24 oktober 1944. Ik vermoed dat de ambtenaar van de burgerlijke stand er tussen 25 september en 24 oktober 1944 achter is gekomen, dat hij een aantal akten niet heeft getekend (de aangevers overigens wél). Op 31 december 1944 zijn de doorgehaalde akten alsnog ingeschreven. Het moet die dag dus erg druk zijn geweest in het gemeentehuis. Alle aangevers die in de periode 25 september – 24 oktober 1944 de (doorgehaalde) akten tekenden, moesten nu opnieuw de officiële akten tekenen.

Raadselachtig blijft waarom het eerste supplement begint met aktenummer 151. Zou de ambtenaar de akten in het oorspronkelijke register denkbeeldig genummerd hebben (ook de doorgehaalde) ? Dan klopt het nummer 151, in het oorspronkelijk register waren immers 150 akten vermeld.

Ook merkwaardig is dat in het tweede supplement geen akten voorkomen met nummers 218-221, of zouden dit de akten zijn die later nummers 196-199 kregen? Waarom zijn er dan bij deze vier akten geen oude nummers vermeld en bij de voorafgaande en latere akten wel?

In 1945 zijn er ook nog akten ingeschreven betreffende in 1944 in Rosmalen overleden personen of betreffende personen die in 1944 in Rosmalen woonachtig waren maar elders (meestal ’s-Hertogenbosch) zijn overleden. In het laatste geval zijn extracten van overlijdensakten ingeschreven.
Het betreft de overlijdensakten van de volgende personen:

Akte  aangiftedatum      overlijdensdatum    overlijdensplaats     naam van de overledene

3       22 februari 1945  23 oktober 1944      Rosmalen                 Petronella E. A. Barten
25     27 maart 1945      10 oktober 1944      's-Hertogenbosch     Johannes Maas
30     28 maart 1945      22 oktober 1944      's-Hertogenbosch     Antoon van den Heuvel
31     28 maart 1945      23 oktober 1944      's-Hertogenbosch     Wilhelmus de Laat
32     28 maart 1945      18 november 1944  's-Hertogenbosch      Lamberdina A. M. Vallenga
33     28 maart 1945      1 december 1944     's-Hertogenbosch     Petronella van Lent
34     28 maart 1945      18 december 1944    's-Hertogenbosch    Maarten Schuller
35     28 maart 1945      31 augustus 1944     Vught                     Maria Allegonda den Otter
37     28 maart 1945      31 december 1944    Rosmalen               Elisabeth Zigger
72     4 mei 1945           17 december 1944    Oss                        Carolus J. C. Koppens
135   8 november 1945   27 oktober 1944       Ammerzoden          Paulina A. M. Kuijs                           

Opvallend is dat 7 van de 11 aangiften op 28 maart 1945 hebben plaatsgevonden.

In 1946 is ook nog op 21 maart een overlijdensakte ingeschreven, van een persoon, die in 1944!! te Rosmalen is overleden:

Het betreft Petrus Lucas Kerssens, geboren 's-Hertogenbosch, wonende Utrecht, overleden Rosmalen 24 oktober 1944

Een afschrift van zijn overlijdensakte is op 19 april 1946 in Utrecht ingeschreven:

Op 17 juni 1947 is een extract ingeschreven van de overlijdensakte van Leendert Hol,  overleden Chemnitz 18 oktober 1944, hij woonde toen te Rosmalen:

Vier (schoon) broers getuigen bij huwelijk

Op 22 mei 1897 trouwden te 's-Hertogenbosch: Leonardus Gerardus Maria Johannes van Veggel, oud 24 jaar, en Maria Maas, oud 22 jaar. Als getuigen verschijnen Jan van Veggel, 38 jaar, Theodorus van Veggel, 36 jaar, Christiaan van Veggel, 30 jaar en Petrus van Veggel, 28 jaar, allen broers van de bruidegom:

Op 20 juni 1902 trouwden te 's-Hertogenbosch een jongere broer van Leonardus Gerardus Maria Johannes van Veggel, nl. Franciscus Gerardus Stephanus van Veggel, oud 21 jaar en Lamberdina Catharina Coesmans, ook oud 21 jaar. Als getuigen verschijnen dezelfde vier broers: Johannes van Veggel, 43 jaar, Theodorus van Veggel, 40 jaar, Christianus Hermanus Gerardus van Veggel, 34 jaar en Petrus van Veggel, 33 jaar:

De getuigen worden nu niet broers van de bruidegom genoemd, maar bloedverwanten in de tweede graad zijdlinie van de eerste echtgenoot. Deze aanduiding van graden is door de ambtenaar van de burgerlijke stand te 's-Hertogenbosch gebezigd in de jaren 1898-1923 en komt voor zover mij bekend nergens anders in Nederland voor. Hier volgen nog enkele voorbeelden.

Op 2 mei 1900 trouwden te 's-Hertogenbosch Jozephus Cornelis van der Sterren en Maria Lucia de Bresser. Bij dit huwelijk verschijnen als getuigen vier bloedverwanten in de tweede graad zijdlinie van de tweede echtgenoot, anders gezegd: vier broers van de bruid:

Op 25 november 1905 trouwden te 's-Hertogenbosch Franciscus Marinus Jansen, weduwnaar 1 van Johanna Wilhelmina van Litsenburg en 2 van Petronella Catharina van Rijen, met Dorothea Janssen:

Als getuigen verschijnen Henricus Johannes Duits, 42 jaar, Lambertus Wellens, 47 jaar, Josephus Willemse, 29 jaar en Wilhelmus Hagemans, 26 jaar, allen aanverwanten in de tweede graad zijdlinie van de eerste echtgenoot, ofwel schoonbroers van de bruidegom. Nader onderzoek heeft geleerd, dat de echtgenoten van deze vier getuigen zusters zijn van Franciscus Maria Jansen: Henricus Johannes Duits trouwde op 26 augustus 1891 te 's-Hertogenbosch met Francisca Geertuda Jansen; Lambertus Wellens trouwde aldaar op 6 juli 1892 met Alberdina Johanna Jansen; Josephus Wilhelmus Antonius Willemse trouwde aldaar op 19 juni 1901 met Johanna Maria Jansen en Wilhelmus Alexander Hagemans trouwde aldaar op 11 mei 1904 met Wilhelmina Henrica Jansen.

Tenslotte nog een voorbeeld, waarbij vier zoons van de bruidegom als getuigen verschijnen en dat zal toch niet heel vaak zijn voorgekomen. Op 3 februari 1883 trouwden te 's-Hertogenbosch Wilhelmus Johannes van Litsenburg en Johanna Maria Salfischberger:

Johanna Maria Salfischberger overleed op 30 december 1907 te 's-Hertogenbosch:

Haar weduwnaar hertrouwde op 25 februari 1911 te 's-Hertogenbosch met Wilhelmina Hobbelen. Als getuigen bij dit huwelijk verschijnen vier bloedverwanten in de eerste graad nederdalende linie van de eerste echtgenoot, ofwel zoons van de bruidegom:

Maria Paulina Maas werd zeven keer ongehuwd moeder te 's-Hertogenbosch

Maria Paulina Maas werd op 6 juni 1847 voor het eerst ongehuwd moeder te 's-Hertogenbosch van een dochter Elisabeth Francisca Petronella. Haar tweede kind, ook een dochter, Regina Seraphina Maria, werd op 1 januari 1855 geboren. Haar derde kind, ook een dochter, Elisabeth, werd op 6 april 1857 geboren. Haar vierde kind, een zoon, Georgius Johannes, werd op 5 februari 1859 geboren. Kort na de geboorte van deze zoon erkennen Johann George Dufaij en Maria Paulina Maas, beide wonend op het Ortheneinde wijk B 180, op 17 maart 1859 deze vier kinderen als hun kinderen. Consequentie hiervan is dat de kinderen voortaan Dufaij heten:

De ouders van deze kinderen wonen samen, dus je zou verwachten, dat ze kort na de erkenning gaan trouwen, maar dat blijkt niet het geval.
Er gebeurt iets vreemds. Maria Paulina Maas wordt op 26 december 1861 opnieuw ongehuwd moeder, van een zoon Leonardus Maria. De aangifte van de geboorte geschiedt niet door Johann George Dufaij, zoals je zou verwachten. Wel erkennen hij en Maria Paulina Maas dit kind een week later als het hunne op 6 januari 1862:

Maar dat is nog niet het einde van het verhaal. Maria Paulina wordt op 29 maart 1864 voor de zesde keer ongehuwd moeder, van een zoon Johannes. Ook nu geschiedt de geboorteaangifte niet door Johann George Dufaij. Hij en Maria Paulina Maas erkennen deze zoon Johannes ruim drie jaar later als hun zoon op 21 juni 1867:

Deze zoon Johannes overlijdt op 21 juni 1867, op de dag dat hij door zijn ouders erkend is. Hier doet zich dus het merkwaardige verschijnsel voor, dat een persoon op de dag dat hij overlijdt nog van achternaam is veranderd:

Zoon Georgius Johannes Dufaij overlijdt op 28 november 1867. Na zijn overlijden zijn er dus nog vier erkende kinderen van Johann Georg Dufaij en Maria Paulina Maas in leven. En eindelijk is het dan zo ver: de ouders van deze vier kinderen trouwen op 13 mei 1869 te 's-Hertogenbosch. De huwelijksakte heeft nog een verrassing in petto: er worden bij dit huwelijk niet vier, maar vijf kinderen erkend en gewettigd. Van het vijfde kind, Theresia Johanna, geboren 's-Hertogenbosch 27 maart 1868 is de geboorteakte niet ingeschreven, en dat is later niet alsnog gebeurd:

Naamgeving van Zuid-Willemsvaart (straat) in 1845 te 's-Hertogenbosch

Tegenwoordig heet de straat gelegen aan de Zuid-Willemsvaart te 's-Hertogenbosch ook (voor een gedeelte) Zuid-Willemsvaart: de oneven nummers aan de centrumzijde (zuidzijde), de even nummers aan de overkant (noordzijde). Dat was vroeger anders: in 1845 behoorde de straat aan de Zuid-Willemsvaart tot drie verschillende stadswijken nl. de wijken A, C en D. Een enkele keer werd de straat Zuid-Willemsvaart genoemd, maar meestal sprak men van de noordelijke of zuidelijke dijk van het kanaal. Er volgen nu enige voorbeelden. Op 12 februari 1845 werd aan de Zuid-Willemsvaart wijk A nummer 336 Henricus Cornelis Antonius van de Ven geboren:

Op 22 juni 1845 werd aan de zuidelijke kanaaldijk wijk A nummer 336 Sebilla Wilhelmina Petronella van Lokven geboren:

Op 4 februari 1845 werd aan de noordelijke dijk van de Zuid-Willemsvaart wijk A nummer 355 Petronella Adriana Fisscher geboren:

Bijzonder is dat het huis nu wordt vermeld als zijnde gequoteerd a 355. Zo'n aanduiding komt slechts zeer zelden in de geboorteregisters van 1845 voor. Op 23 november 1845 werd aan de noordelijke kanaaldijk wijk A nummer 361 Martinus van der Burght geboren:

In wijk C nummer 103 werd aan de zuidelijke dijk van het kanaal op 14 december 1845 Theodorus Adrianus Laurentius van Roosmalen geboren:

Ook in wijk C werd aan de zuidelijke kanaaldijk nummer C 108/5 op 14 oktober 1845 Jacobus Cornelus Weemhoff geboren:

In wijk D werd op nummer 363 aan de noordelijke dijk van het kanaal op 9 april 1845 Arie Maas geboren:

En tenslotte werd , als je de geboorteakte moet geloven, aan de zuidelijke dijk van het kanaal in wijk D (geen nummer vermeld) in het loodplettenfabriek op 27 maart 1845 Adriana Catharina Hendriks  geboren:

Met de loodplettenfabriek wordt de firma Rouppe van der Voort bedoeld en deze stond niet aan de zuidelijke, maar aan de noordelijke kanaaldijk!