Is het nu Murraij of Murray?

Op 17 mei 1904 trouwden te Berlicum: Gijsbertus Thomas Cornelus Murraij, burgemeester van Engelen, en Mechtilda Maria Godschalx:

Uit hun huwelijk worden te Engelen drie kinderen geboren, allen zoons. De jongste zoon, Gijsbertus Johannes Corstianus, geboren 10 oktober 1910, overlijdt reeds op 13 november 1910:

De vader van de drie kinderen overlijdt op 9 januari 1936 te Engelen:

De achternaam Murraij wordt tot dan steeds gespeld met puntjes op de ij. De moeder van de drie kinderen overlijdt op 1 oktober 1956 te 's-Hertogenbosch:

Nu wordt de achternaam gespeld als Murray.

Ook als de beide in leven gebleven zijnde zoons overlijden wordt de achternaam gespeld als Murray.
Zoon Nicolaas overlijdt te 's-Hertogenbosch op 7 september 1993:

Zoon Henricus overlijdt op 22 augustus 1992 te Hilvarenbeek:

Is dat nu zo bijzonder, dat de ene keer puntjes op de ij staan en de andere keer niet? Ja, dat is het als we de geboorteakten van Nicolaas en Henricus vergelijken:

Nicolaas Henricus Joseph is op 31 maart 1905 te Engelen geboren en Henricus Nicolaas Gijsbertus is op 11 december 1908 te Engelen geboren:

In de geboorteakte van Henricus is vermeld, dat de achternaam op 22 juni 1973 is gewijzigd in Murray, de puntjes zijn dus van de ij verdwenen. Zo kan het dus gebeuren, dat sinds 1973 twee broers met verschillende achternamen door het leven zijn gegaan.

Bruidegom wil kind erkennen, maar geboorteakte van kind ontbreekt

Adriana Wilhelmina van Eekelen is als ongehuwde moeder op 16 mei 1865 te Wouw bevallen van een zoon Cornelis. Zij heeft in 1874 trouwplannen met Willem van Tilburg en hij wil haar kind erkennen bij hun huwelijk. Er is echter één probleem: de geboorteakte van Cornelis van Eekelen is niet te vinden. Daarom stapt Adriana Wilhelmina van Eekelen op 14 april 1874 naar de kantonrechter te Bergen op Zoom om een akte van bekendheid op te laten maken voor haar zoon Cornelis. Het daarop volgende vonnis van de rechtbank van 15 mei 1874 is op 26 mei 1874 ingeschreven in het geboorteregister van Wouw:

Adriana Wilhelmina van Eekelen en Willem van Tilburg trouwen op 19 mei 1874 te Wouw:

De geboorteakte van hun zoon Cornelis is alsnog met terugwerkende kracht op 26 mei 1874, één week na het huwelijk ingeschreven in het geboorteregister van Wouw:

Bijzondere voornaamwijziging in Etten-Leur

Het kwam vroeger nogal eens voor, dat een vader vergeten was geboorteaangifte van zijn kind te doen. Dat kon dan gecorrigeerd worden door een akte van bekendheid op te laten maken voor de vrede- of kantonrechter. Minder vaak komt voor, dat een verkeerde voornaam is vermeld in een geboorteakte. Dat was het geval bij Lambert Gelijns uit Etten-Leur. Hij heeft in 1840 trouwplannen en moet een geboorteakte kunnen overleggen. Maar zijn geboorteakte is niet te vinden. Enkele kennissen van hem stappen op 12 mei 1840 naar de kantonrechter in Oudenbosch om te verklaren dat Lambert een zoon is van Johannis Gelijns en Cornelia Bogers. Hij is geboren op 15 mei 1812 te Etten-Leur en het is een verzuim in zijn akte van geboorte de voornaam Lambert in te schrijven (archief kantongerecht Oudenbosch, inventarisnummer 4, akte 64, toegang 40 BHIC
's-Hertogenbosch):

Niet duidelijk wordt wat er nu precies mis is met de geboorteakte. Is er nu wel een geboorteakte maar ontbreekt de voornaam van het kind of niet?
Enkele weken later stapt Lambert naar de arrondissementsrechtbank te Breda  en verklaart dat in zijn geboorteakte zijn voornaam is vergeten of weggelaten. Lambert wist  blijkbaar zelf ook niet precies, hoe het zat. Hij verzoekt de rechtbank om aanvulling van zijn voornaam in de geboorteakte. De rechter oordeelt op 9 juni 1840 dat de voornaam van Lambert in de geboorteakte is weggelaten en dat de geboorteakte derhalve gecorrigeerd dient te worden:

 

De geboorteakte van Lambert ziet er als volgt uit:

Het komt er dus op neer, dat in de geboorteakte als naam van het kind abusievelijk Jean is vermeld, terwijl dat Lambert had moeten zijn.
Nu Lambert de goede naam in zijn geboorteakte heeft kan hij trouwen. Hij trouwt op 28 juni 1840 te Etten-Leur met Willemijna van Eekelen:

Man erkent kinderen bij geboorte, maar niet bij zijn huwelijk met de moeder (2)

Dochter Petronella heeft in 1848 trouwplannen. Bij de voorbereidingen van het huwelijk heeft de ambtenaar van de burgerlijke stand geconstateerd, dat Petronella geboren is als natuurlijk kind van Cornelis Smits en Maria Anna Kappen, terwijl Cornelis Smits op het moment van geboorte gehuwd was met Maria Wever. Cornelis Smits kan Petronella daarom niet erkennen als zijn kind en de rechtbank moet er aan te pas komen om een en ander te corrigeren. Het vonnis is uitgesproken op 22 december 1848 en op 31 december 1849 (!) ingeschreven in het geboorteregister van
's-Hertogenbosch. Strekking van het vonnis van de rechtbank is, dat Petronella als achternaam Kappen heeft en niet Smits:

Als de formaliteiten zijn vervuld, kan Petronella Kappen op 27 januari 1849 trouwen met Henricus Martinus van den Dungen:

In de huwelijksakte wordt als geboortedatum van Petronella vermeld: 25 oktober 1824, dat moet zijn: 24 oktober 1824.

Zoon Martinus heeft in 1851 trouwplannen. Ook nu moet de rechtbank er aan te pas komen om zijn achternaam te wijzigen in Kappen. Het vonnis is uitgesproken op 7 maart 1851 en op 29 april 1851 ingeschreven in het geboorteregister van 's-Hertogenbosch:

Martinus Kappen trouwt op 17 mei 1851 met Catharina Cornelia Adriana Preis:

Maria Anna Kappen, de moeder van Petronella en Martinus Kappen, overleed op 23 september 1848 te 's-Hertogenbosch:

Cornelis Smits, de natuurlijke, maar niet de wettige vader van Petronella en Martinus Kappen, overleed op 24 augustus 1859 te 's-Hertogenbosch:

Man erkent kinderen bij geboorte, maar niet bij zijn huwelijk met de moeder (1)

Maria Anna Kappen bevalt op 18 januari 1820 te 's-Hertogenbosch van een dochter Maria Stoffelina. Cornelis Smits verklaart vader te zijn van het kind:

Maria Stoffelina Smits overlijdt op 11 februari 1820:

Op 8 oktober 1823 bevalt Maria Anna Kappen opnieuw van een kind, een zoon Wilhelmus. Ook nu verklaart Cornelis Smits de vader te zijn:

Wilhelmus Smits overlijdt op 23 april 1824:

Er zouden nóg twee kinderen volgen van Maria Anna Kappen, waarbij ook dan Cornelis Smits verklaart de vader te zijn. Dochter Petronella wordt op 24 oktober 1824 geboren:

Zoon Martinus wordt op 10 november 1826 geboren:

Dit soort gevallen van onwettige kinderen komt vaker voor. Heel dikwijls trouwen de ouders dan kort na de geboorte van het laatste kind, waarbij de man de kinderen erkent. Bij Cornelis Smits en Maria Anna Kappen liep het anders. Zij trouwen pas op 18 april 1846, ruim 19 jaar na de geboorte van hun jongste kind!:

Opmerkelijk is dat hun twee nog in levende zijnde kinderen niet bij het huwelijk erkend worden. En dat heeft een reden. Uit de huwelijksakte blijkt dat Cornelius Smits weduwnaar was van Maria Wever, die op 3 september 1845 te De Rijp is overleden:

De echtgenoot van Maria Wever wordt dan Pieter Smit genoemd, wiens leven of dood onbekend is aan de aangevers. 
Het eerste huwelijk van Cornelis Smits vond op 5 december 1802 plaats te 's-Hertogenbosch:

Cornelis heeft waarschijnlijk gedacht, dat na het overlijden van zijn eerste echtgenote de erkenning van zijn twee bij Maria Anna Kappen verwekte kinderen moeiteloos zou kunnen plaatsvinden, maar het zou anders lopen!

(wordt vervolgd)

Wie was broeder Johannes, geboren Tilburg 14 november 1900?

Een kennis van mij vroeg onlangs, of ik de voornamen en achternaam wilde achterhalen van Broeder Johannes, volgens onderstaand bidprentje geboren Tilburg 14 november 1900:

Op de voorkant van het prentje is een foto van Broeder Johannes afgebeeld:

Er blijken op 14 november 1900 te Tilburg twee jongetjes geboren te zijn. Het ene is Jacobus Joannes Vermeer, hij trouwt op 28 oktober 1925 te Utrecht met Lena Hermina Schouten. Het andere is Adrianus Cornelis Snoeren, ook hij trouwt en wel op 31 augustus 1927 te Tilburg met Frieda Gruner. Deze twee kandidaten vallen dus af. Er is dus blijkbaar een verkeerde geboorteplaats en/of -datum op het bidprentje vermeld. Een mogelijkheid dit te verifiëren is om op de site https://www.online-begraafplaatsen.nl te zoeken. En dat leverde inderdaad een treffer: een afbeelding van het kruis op het graf van Broeder Johannes, echter met alleen vermelding van geboorte- en overlijdensjaar:

Op genoemde site wordt als achternaam vermeld van Belkom, blijkbaar gevonden in de kerkhofadministratie:

Naam	Geboren	Overleden	Leeftijd		Opmerking
Johannes van Belkom	1900	1977	77		Broeder Penitenten

Op zoek dus naar een jongetje, geboren te Tilburg in 1900 en met de achternaam van Belkom. Er bleken er twee te zijn: Het ene is Arnoldus Theodorus Franciscus van Belkom, geboren 12 augustus 1900, hij overleed ongehuwd te Tilburg op 22 januari 1937, althans hij werd volgens de overlijdensakte op 22 januari 1937 overleden bevonden en is waarschijnlijk verdronken, volgens een bericht in de Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant van 23 januari 1937:

Het andere kind is Arnoldus Theodorus Cornelius van Belkom, geboren 24 november 1900, en dat moet welhaast de latere broeder Johannes te zijn:

Wat weten we van Arnoldus Theodorus Cornelius van Belkom?
Volgens het bevolkingsregister van Tilburg 1900-1910 deel 7, blad 105 woont hij in die jaren in het gezin van zijn ouders.  Uit het bevolkingsregister van Tilburg van 1910-1920, deel 32, blad 135 blijkt dat hij op 20 april 1914 naar Stratum vertrekt, op 11 november 1914 weer terugkeert in Tilburg vanuit Stratum en vervolgens op 27 augustus 1917 vertrekt naar Huize Padua in Boekel. Het onderzoek verplaatst zich naar het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) te 's-Hertogenbosch. Uit het bevolkingsregister van Boekel 1921-1931, deel 4 blad 175, blijkt, dat A.T.C. van Belkom kloosterling is (volgnummer 1) en op 1 januari 1921 is ingeschreven in Huize Padua aldaar en op 13 oktober 1922 vertrekt naar Udenhout.  Uit hetzelfde register deel 4 blad 176 blijkt dat hij op 29 december 1922 terugkeert in Boekel, komend van Udenhout en vervolgens op 31 januari 1927 naar Apeldoorn vertrekt (volgnummer 50). Op 14 april 1938 keert hij vanuit Apeldoorn terug in Boekel, als beroep wordt dan vermeld: kloosterbroeder (bevolkingsregister Boekel 1932-1937 R-Z, blad 254, volgnummer 21). Met een flinke omweg zijn we er dus ondanks de verkeerde geboortedatum op het bidprentje toch in geslaagd de juiste identiteit van broeder Johannes te achterhalen.

Den Bult te 's-Hertogenbosch in de krant tussen 1874 en 1934

Tenslotte nog een aantal berichten over den Bult uit de PNHC uit de jaren 1874-1934.

Boom achter den Bult door onweer versplinterd  (PNHC 14 juli 1874):

Zilveren bruiloft van eigenaar Jac Trügg (PNHC 30 april 1894):

Vanaf 1895 is er gelegenheid tot biljarten in den Bult (PNHC 18 november 1895):

Het overlijden van eigenaar Jacobus Trügg (PNHC 6 juni 1914):

Een tramhalte en een speeltuin bij den Bult (PNHC 18 juni 1921):

Auto-ongeluk nabij den Bult (PNHC 17 september 1923):

Notaris Worst biedt den Bult te koop aan (PNHC 6 juni 1931):

In juli 1934 is het woonhuis van politieagent Gol, staande aan de Graafseweg op den Bult door een brand verwoest (PNHC 21 juli 1934):

In datzelfde jaar 1934 resteert er nog weinig van café den Bult. Een voormalig bezoeker haalt herinneringen op (PNHC 13 december 1934):