Vijf vondelingen in het Nederduits-Gereformeerd doopboek van Bergen op Zoom

In de doopboeken van Nederduits-gereformeerde gemeenten in de provincie Noord-Brabant van vóór 1811 heb ik tot nu toe ruim 30 vondelingen aangetroffen. In slechts drie gemeenten gaat het om vijf of meer vondelingen, nl. in Bergen op Zoom 5, in 's-Hertogenbosch 6 en in Breda 7. In dit blog komen de vondelingen in Bergen op Zoom ter sprake. Op 7 november 1696 is aldaar gedoopt Johannis van de Wal, van wie geen vader of moeder is te vinden:

De tweede vondeling is Maria van den Bank, die op 2 februari 1744 is gedoopt:

De derde vondeling is Jan van Bergen, die op 29 december 1751 is gedoopt:

Eva Meijboom was de vierde vondeling, zij is op 1 mei 1757 gedoopt:

Zij gaat op 17 januari 1801 te Vlissingen in ondertrouw als jongedochter geboren Bergen op Zoom  met Johannes Buchel. Zij overlijdt te Vlissingen op 14 oktober 1808 als zijn weduwe, oud 51 jaar. In haar overlijdensakte wordt geen geboorteplaats vermeld.

En de vijfde en laatste vondeling is Adam Gevonden, gedoopt 26 april 1795, die op 21 april 1795 is gevonden:

Adam Gevonden trouwt op 27 augustus 1837 te Hoorn als natuurlijke zoon van onbekende ouders met Trijntje Offringa. Hij overlijdt te Alkmaar op 1 februari 1851, zij overlijdt aldaar op 7 maart 1855.

In het volgende blog de vondelingen in  's-Hertogenbosch.

De bruid, die trouwde met twee verschillende achternamen

Maartje Hovenier trouwt op 27 juni 1852 te Nieuwe Niedorp met Klaas van Leijen.
Maartje is dan 25 jaar en geboren te Nieuwe Niedorp. Er is een complicatie: de geboorteakte van Maartje is niet te vinden. De getuigen verklaren dat zij in de maand augustus 1826 in Nieuwe Niedorp is geboren.

Haar vader Jan Hovenier is op 28 juli 1850 aldaar overleden:

Haar moeder Antje Koeten overlijdt aldaar op 18 december 1866:

Maartjes echtgenoot Klaas van Leijen overlijdt op 6 mei 1871 te Heerhugowaard als echtgenoot van Maartje Hovenier:

In zijn overlijdensakte is een kantmelding geplaatst en wel om de volgende reden. Maartje wil in 1874 hertrouwen en toen heeft men geconstateerd, dat Maartjes geboorteakte wél te vinden is. Zij heet in die akte niet Maartje Hovenier, maar Maartje Stekelebos. De overlijdensakte van haar eerste echtgenoot dient gecorrigeerd te worden, hij is overleden als echtgenoot van Maartje Stekelebos. Een afschrift van het rechterlijk vonnis waarbij de correctie heeft plaatsgevonden is ingeschreven in het overlijdensregister van Heerhugowaard van 1874:

Na deze correctie trouwt Maartje op 22 mei 1874 te Heerhugowaard met Eijf Schager:

Zij overlegt bij haar tweede huwelijk een afschrift van haar geboorteakte waaruit blijkt dat zij op 1 augustus 1826 als Maartje Stekelebos te Nieuwe Niedorp is geboren:

Maartjes ouders zijn op 28 mei 1826 te Nieuwe Niedorp getrouwd, de bruidegom heet dan Jan Hendriks Stekelbosch:

De overlijdensakten van Jan Stekelbosch en diens echtgenote, waarin hij Jan Hovenier wordt genoemd, zijn nooit gecorrigeerd. Merkwaardig is verder dat enkele kinderen van dit echtpaar op jonge leeftijd overlijden als kind van Jan Hovenier en ook enkele kinderen van Jan die trouwen, doen dat met de achternaam Hovenier:
Jantje Hovenier trouwt op Nieuwe Niedorp op 3 juni 1860 met Pieter Moll, Jacob Hovenier trouwt aldaar op 5 januari 1868 met Trijntje Wit en Antje Hovenier trouwt aldaar op 8 mei 1870 met Dirk Admiraal. Maartje is dus de enige uit het gezin, die (althans bij haar tweede huwelijk) met de achternaam Stekelebos trouwt.

Hoe laat zich dat verklaren?

Wel als volgt: De vader van Jan Hovenier werd ook Hendrik Stekelebos genoemd. Meer hierover is te lezen in het artikel van M.D. Dijt: Merkwaardigheden bij de naamvorming in de kop van Noord-Holland en op de eilanden Texel en Wieringen, gepubliceerd in de bundel "Onze voorouders en hun werk", uitgegeven door de Nederlandse Genealogische Vereniging in 1971, pag. 37-57 en speciaal pag.55.

8 x Josephus te Oosterhout (NB)

In de Tilburgsche Courant van 8 oktober 1893 verscheen het volgende bericht:

Het blijkt te gaan om Josephus Halters, die op 28 september 1893 te Oosterhout overleed:

Josephus Halters is op 27 oktober 1807 te Oosterhout gedoopt en trouwt aldaar op 12 april 1832 met Catharina Horrevoets, gedoopt Oosterhout 22 oktober 1805. Zij overlijdt te Oosterhout op 22 april 1887.
Uit hun huwelijk zijn te Oosterhout 11 kinderen geboren van wie er 7 trouwen (alle huwelijken van de kinderen vinden plaats te Oosterhout):


1 Josephus geboren 6 juni 1832 trouwt 1 juni 1871 Maria van Meel
Uit dit huwelijk:
Josephus Halters, geboren Oosterhout 23 april 1872
2 Cornelia geboren 19 november 1833  trouwt 15 november 1860 Adriaan van den Elshout
Uit dit huwelijk;
Josephus van den Elshout, geboren Oosterhout 27 april 1863
3 Johanna geboren 11 januari 1837 trouwt 1 27 augustus 1868 Jan Ligthart en 2 17 juni 1871 Hendrik Thijssen
Uit tweede huwelijk:
Josephus Thijssen, geboren Terheijden 10 maart 1872 
4 Willem geboren 13 september 1841 trouwt 27 april 1871 Willemijna Roovers
Uit dit huwelijk:
Josephus Halters, geboren Oosterhout 18 februari 1872
5 Wilhelmina geboren 11 november 1842 trouwt 27 mei 1870 Adriaan Bul
Uit dit huwelijk:
Josephus Bul, geboren Oosterhout 17 januari 1873
6 Antonie geboren 24 september 1844 trouwt 27 april 1882 Adriana Cornelia Ossenblok
Uit dit huwelijk:
Josephus Halters, geboren Oosterhout 14 juli 1886
7 Antonia geboren 9 juni 1848 trouwt 15 mei 1879 Antonie Geboers
Uit dit huwelijk:
Josephus Geboers, geboren Oosterhout 15 december 1883
Uit elk van de zeven huwelijken van de kinderen is dus een zoon Josephus geboren.
Deze zeven  kleinkinderen waren aanwezig bij de begrafenis van hun grootvader Josephus Halters.
Zoon Josephus was uiteraard ook aanwezig en dat maakt het octet Josephussen compleet.

Twee dopen met veertien getuigen te Halsteren en Gorinchem

Veertien doopgetuigen is wel erg veel, maar het komt voor. Op 7 december 1664 is te Halsteren gedoopt: Arnoldina, dochter van Roeland Herkart en Barbara van Deuverden. Bij die doop waren er zeven peters en zeven meters:

Op 23 oktober 1748 is te Gorinchem gedoopt: Johan Frederich August, zoon van Frederich Benjamin von Wohnlich en Christiana Juliana gebore von Pfau. Bij deze doop waren er tien heren en vier dames als getuigen aanwezig:

Opmerkelijk is dat twee van die dames niet-alledaagse functies hebben: de ene is overste wachtmeesterin en de andere overste lieutenantin.

Acht en negen getuigen bij Nederduits-Gereformeerde dopen te Willemstad (NB) in de 17e eeuw

Meestal worden er bij dopen in Nederduits-Gereformeerde doopboeken twee getuigen genoemd, soms drie of vier of nog meer, zoals blijkt uit de doopboeken van Willemstad (NB). Als aldaar op 21 maart 1627 Lenart, de zoon van Jan Martens en Maijke Lenaerts wordt gedoopt, worden er acht getuigen vermeld, vier mannen en vier vrouwen:

Bij de doop van Jasperijntken, de dochter van Bartel Meus Berents van Alsmeer en Neesken Matthijs, op 25 juni 1628 worden er zelfs negen getuigen genoemd, zes mannen en drie vrouwen:

Bij de doop van Jan, de zoon van Jan van Eijck en IJtgen Willems op 26 maart 1634 worden er acht getuigen genoemd, zes mannen en twee vrouwen:

U zult zich afvragen, zijn deze aantallen van acht en negen getuigen records? Nee, dat zijn het niet, volgende week twee dopen met elk liefst 14 getuigen!

geboren in IJlst, gedoopt in Haarlem

Op 25 juni 1786 trouwen te IJlst Tjerk Ages Bruinsma en Rijkeltje Rijkels Postma:

Uit hun huwelijk zijn o.a. zoon Rijckel en dochter Hielkje geboren. Zoon Rijckel trouwt als Rijckel Bruinsma op 15 februari 1816 te Harlingen met Rinske Bouwes. Hij is 29 jaar geboren te IJlst en wonend te Haarlem, waar zijn ouders ook wonen:

Zijn doopinschrijving is niet terug te vinden in het doopboek van IJlst.
Dochter Hielkje trouwt als Hielkje Bruijnsma op 2 mei 1827 te Haarlem met Johannes Velthuijzen. Zij is geboren te Haarlem oud 26 jaar en haar ouders wonen te Haarlem:

Haar doopinschrijving is in de jaren 1800-1801 niet terug te vinden in het doopboek van Haarlem.

Wat zou er aan de hand zijn geweest? De huwelijksbijlagen bij beide huwelijken geven de oplossing: Rijckel en Hielkje zijn beiden op 15 februari 1809 gedoopt te Haarlem:

Raadpleging van de doopinschrijving te Haarlem levert nog meer informatie, er blijken nóg enkele kinderen van Tjerk Bruinsma en Rijkeltje Postma op 15 februari 1809 te zijn gedoopt en ook moeder Rijkeltje is op die dag gedoopt:

Ook op 15 februari 1809 wordt gedoopt Pieter Arents, geboren Drachten 7 februari 1769, zoon van Arent Roelofs en Wikke Pieters. Wie dat is en waarom hij op dezelfde dag gedoopt is mij niet duidelijk.

Riekeltje Postma overlijdt op 13 augustus 1829 te Haarlem, in haar overlijdensakte is te lezen dat zij op 1 januari 1759 te IJlst is gedoopt, 1759 zal wel 1758 moeten zijn volgens de doopinschrijving van 1809:

Haar ouders worden in de overlijdensakte niet genoemd, maar worden wél vermeld in de doopinschrijving van 1809.

Tjerk Bruinsma overlijdt op 14 maart 1839 te Haarlem:

Hij zou volgens die akte op 27 maart 1766 in Volheeren provincie Friesland geboren zijn. Welke plaats daarmee wordt bedoeld is mij niet duidelijk.

Toevallig vond ik nog de volgende doopinschrijving van een Friezin te Haarlem, die in Drachten is geboren:
Op 12 oktober 1798 is de bejaarde Fokkje Fokkes, dochter van Fokke Brands en Vroukje Roelofs gedoopt. Zij is op 3 augustus 1776 te Drachten geboren:

Zij trouwt op 18 november 1818 te Haarlem met Gerrit van Kamp. Zij is dan 42 jaar geboren te Drachten. Zij overlegt als geboortebewijs de doopinschrijving van 1798. Hoewel het niet uit de huwelijksakte blijkt, is dit huwelijk door echtscheiding ontbonden bij vonnis van de rechtbank te Amsterdam van 17 december 1829. Fokkje woont dan te Amsterdam en Gerrit verblijft in het tuchthuis te 's-Hertogenbosch. Het vonnis is ingeschreven te Amsterdam op 17 mei 1830. Fokkje overlijdt te Haarlem op 26 februari 1855 als wettig gescheiden echtgenote van Gerrit van Kamp. .

De vraag is: Waarom worden personen in Haarlem gedoopt terwijl ze in Friesland geboren zijn? Een mogelijke reden zou kunnen zijn, dat het om mennonisten (doopsgezinden) gaat, hoewel dat niet uit de doopinschrijvingen blijkt.

Man viert gouden bruiloft met vijfde echtgenote

Of het uniek is weet ik niet, maar het is zeker zeldzaam, dat een man met zijn vijfde echtgenote de gouden bruiloft viert. Het gebeurde met Cornelis Baljon, gedoopt Leiden 13 december 1742:

Hij trouwt vijf maal te Rotterdam. De eerste maal trouwt hij als Cornelis Baljon jongeman geboren Leiden op 26 januari 1762 met Anna van Steereling, weduwe van Michiel Sterkman:

.

  

Haar eerste huwelijk vindt plaats op 21 mei 1754 te Rotterdam, zij heet dan Anna van Steerling.

Anna is op 13 december 1768 begraven.

Uit haar tweede huwelijk:

1 Maria gedoopt 13 juli 1762
2 Pieter gedoopt 22 december 1763
3 Abram gedoopt 19 oktober 1766

Cornelis trouwt 2 op 16 januari 1770 met Dirkje Vermeulen, weduwe van Johannes Wintheuvel:

Haar eerste huwelijk vindt plaats op 25 augustus 1761, de bruidegom heet dan Johannes Wilhelmus Windheuvel

Dirkje is op 18 februari 1771 begraven.

Uit haar tweede huwelijk:

4 Maria, gedoopt 18 oktober 1770

Cornelis trouwt 3 op 30 april 1771 met Lammertje Chareldorp, weduwe van Dirk de Koning.

Haar eerste huwelijk vindt plaats op 9 februari 1768, zij heet dan Lammertje Saerendorp:
Lammertje is op 4 juli 1776 begraven.

Uit haar tweede huwelijk:

5 Bernardus, gedoopt 16 februari 1772

Cornelis trouwt voor de vierde keer op 9 september 1777 met Johanna van der Snel, weduwe van Andries Sijbrands:

Haar eerste huwelijk vindt plaats op 13 september 1763.


Johanna is op 27 december 1777 begraven. Uit  haar tweede huwelijk zijn geen kinderen geboren.

Het vijfde huwelijk van Cornelis vindt plaats op 9 maart 1779. De bruid is Trijntje van Wijngaarden, jongedochter:

Uit dit huwelijk:

6 Barend gedoopt 13 januari 1780
7 Pieter gedoopt 6 september 1781
8 Cornelis gedoopt 21 augustus 1783
9 Kaatje gedoopt 2 november 1784
10 Cornelis gedoopt 21 november 1786
11 Wilhelmus gedoopt 10 maart 1789
12 Johannes gedoopt 21 augustus 1791
13 Maria Jacoba gedoopt 9 maart 1794
14 Abram gedoopt 31 juli 1796
15 Jacob gedoopt 13 mei 1798
16 Leena gedoopt 24 augustus 1800
17 Isak gedoopt 29 augustus 1802
18 Leendert gedoopt 30 maart 1806

Cornelis had dus 18 kinderen uit vier huwelijken (het vierde huwelijk bleef kinderloos).

Naar aanleiding van het gouden huwelijk verschijnt het volgende bericht in de Rotterdamsche Courant van 10 maart 1829:

Het bericht wil ons doen geloven, dat er uit het vijfde huwelijk 17 kinderen zijn geboren, maar dat is niet zo: het waren er "slechts" 13.

Na Cornelis' overlijden plaatste zijn weduwe de volgende advertentie in de Rotterdamsche Courant van 12 maart 1829:

Cornelis Baljon overlijdt op 9 maart 1829 te Rotterdam:

Zijn weduwe overlijdt op 5 februari 1833 te Rotterdam: