Vondeling erkent vondeling

Op 29 november 1826 trouwen te Amsterdam Johannes Bunders en Maria Theresia Merckx:

De ouders van de bruidegom zijn onbekend en dat is niet zo verwonderlijk; uit de huwelijksbijlagen blijkt dat de bruidegom een vondeling is:

De echtelieden erkennen op 12 november 1829, bijna 3 jaar na hun huwelijk, een vondeling als hun kind. Het betreft Maria Bootterhas, op 18 februari 1826 gevonden op de Leidsegracht, oud ongeveer een maand:

Deze vondeling trouwt op 14 november 1849 als Maria Bunders te Amsterdam met Jan Korf:

En met de bruidegom is ook iets vreemds aan de hand: Hij is op 10 januari 1826 geboren als zoon van Jan Niemand en Geertrui Korf:

Kort voor zijn huwelijk is zijn geboorteakte op 17 september 1849 gecorrigeerd, zoals blijkt uit de kantmelding; de naam van de vader Jan Niemand dient doorgehaald te worden, hij is een zoon van Geertrui Korf. En dat blijkt ook uit het afschrift van zijn geboorteakte, dat hij bij zijn huwelijk overlegt:

Jan Korf krijgt bij zijn huwelijk toestemming van zijn moeder Truitje Korf, die dan weduwe van Jan Niemand wordt genoemd!!:

 

De bruid overlegt ook een afschrift van haar geboorteakte, waarin haar oorspronkelijke naam wordt gespeld als Bootterhaas:

Jan Korf trouwt voor de tweede maal te Amsterdam op 18 november 1863 met Anna Catharina Momber, weduwe van Lucas Nicolaas van Eijkeren:

Maria Bunders is volgens de huwelijksbijlagen op 1 oktober 1863 te Amsterdam overleden:

Lucas Nicolaas van Eijkeren is op 10 september 1855 te Amsterdam overleden:

Het huwelijk van Eijkeren/Momber heeft op 4 augustus 1841 te Amsterdam plaatsgevonden.

Echtelieden erkennen een vondeling als hun kind ná hun huwelijk

Ludovicus Legras trouwt op 12 november 1823 te Haarlem met Jacoba de Loos:

Drie jaar eerder wordt op 23 november 1820 te Amsterdam op het Amstelveld een vondeling aangetroffen, die als naam kreeg Jacobus Cornelis Le Gran:

En die vondeling wordt op 21 december 1826 door Louis Joseph Legras en Jacoba de Loos, beiden wonende te Haarlem, als hun kind erkend:

Bijzonder is, dat de achternaam die de vondeling heeft gekregen (Le Gran), wel héél erg veel lijkt op de achternaam van de man, die het kind erkent (Legras).

Jacobus Cornelis Legras overleed ongehuwd te Haarlem op 13 april 1842:

Vondeling zonder achternaam uit Oosterhout (N.B.) overleden te 's-Hertogenbosch

Het is vaak lastig om gegevens van een vondeling te vinden nà de vondst van het kind. En dat wordt het zeker, als de vondeling slechts een voornaam heeft gekregen en geen achternaam. Een voorbeeld daarvan is de vondeling Johanna, die op 8 maart 1767 Nederduits-Gereformeerd werd gedoopt te Oosterhout (NB):

Zij overleed op 24 mei 1815 te 's-Hertogenbosch:

Volgens de overlijdensakte is een doopakte vertoond bij de aangifte van overlijden.

Een vondeling uit Nuland, die én een nieuwe achternaam én nieuwe voornamen kreeg (1)

Op 11 september 1918 wordt er bij de pastorie te Nuland een kind te vondeling gelegd, een meisje, dat de niet erg originele naam Maria van Nuland kreeg. In de Provinciale Noordbrabantsche en
's-Hertogenbossche Courant van 13 september 1918 verschijnt naar aanleiding van de vondst het volgende korte bericht:

Volgens dat bericht lag er bij de vondeling het niet onaanzienlijke bedrag van 400 gulden. Dat bedrag wordt ook genoemd in de "geboorteakte", hier volgt een fragment van die akte (de volledige geboorteakte verschijnt in deel 2):

Volgens de akte zou de vondeling tijdelijk verblijven bij Antonia Langeveld, weduwe van Martinus Willemse, wonende in het naburige Rosmalen. Daar heeft zij volgens het bevolkingsregister van Rosmalen niet ingeschreven gestaan. Volgens het bevolkingsregister van Nuland is zij op 12 november 1918 naar 's-Hertogenbosch vertrokken (zie nummer 5 op onderstaande pagina's):

De vondeling woont daar bij de echtelieden Joannes Jacobus Franciscus Josephus Donkers, hoofdopzichter van de gasfabriek, gehuwd met Cordula Clementia Philipse (bevolkingsregister
 's-Hertogenbosch 1910-1920, deel 26, blad 116):

De echtelieden vertrekken met hun pleegkind op 10 december 1919 naar Oss, maar voor het zover is wordt de heer Donkers door de kantonrechter benoemd tot voogd van Maria van Nuland, Antoon Gielen, rijksklerk, wonende te 's-Hertogenbosch wordt toeziend voogd (Archief Kantongerecht
 's-Hertogenbosch, toegang 35, inv. nr. 470 (BHIC)):

Bij de akte van voogdbenoeming bevindt zich een uittreksel van de geboorteakte van Maria van Nuland:

(wordt vervolgd)

Erkenning van een vondeling bij een huwelijk (2)

Twee jaar later wordt Wilhelmina Satter opnieuw ongehuwd moeder en wel van een dochter Maria, die in 1879 te Schaarbeek (B) is geboren. Deze dochter overlijdt op 18 oktober 1879 te 's-Hertogenbosch. Moeder Wilhelmina woont dan te Breda en de aangifte geschiedt door grootvader Johannes Wilhelmus Satter, die in Vught woont:

Wilhelmina Satter trouwt op 26 april 1880 te Teteringen met Johannes Philippus Vink, bij dat huwelijk wordt de vondeling erkend en hij gaat sindsdien door het leven als Jan Vink:

Uit dit huwelijk is nog op 25 september 1880 te Teteringen een dochter Maria Christina geboren. Zij trouwt op 5 oktober 1904 te Rotterdam met Arie Wasserman.

Johannes Philippus Vink overlijdt op 6 juni 1917 te Breda:

Zijn weduwe Wilhelmina Satter overlijdt op 13 juli 1924 te Breda:

Hun erkende zoon Jan Vink trouwt op 3 juli 1899 te Teteringen met Catharina Olislagers:

De bruidegom overlegt dan het volgende proces-verbaal uit het geboorteregister:

Erkenning van een vondeling bij een huwelijk (1)

Of het uniek is weet ik niet, maar het zal toch maar zelden zijn voorgekomen, dat een vondeling bij een huwelijk wordt erkend. De geschiedenis begint met Wilhelmina Satter, geboren Vught 16 februari 1852. Zij verlaat op 14 september 1875 haar geboorteplaats en vertrekt naar Breda. Dan is het enige tijd stil tot 1877, wanneer het volgende bericht verschijnt in de Arnhemsche Courant van 4 augustus 1877:

Een 24-jarige vrouw W.S. afkomstig uit Vught is te Brussel bevallen van een kind en heeft dat kind te Breda te vondeling gelegd. Dat is een strafbaar feit en de rechtbank eist een gevangenisstraf van zes maanden (Provinciale Noord-Brabantsche en 's-Hertogenbossche Courant van 18 september 1877):

De uitspraak is enige tijd later, W.S. wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3 maanden en een geldboete van 8 gulden (PNHC van 25 september 1877):

In de krantenberichten wordt de moeder steeds met W.S. aangeduid. Uit het gevangenisregister van 's-Hertogenbosch is echter duidelijk geworden dat het om genoemde Wilhelmina Satter gaat:

De vondeling is op 30 juli 1877 te Breda gevonden en heeft de naam Jan Haver gekregen:

(wordt vervolgd)

Een zeer bijzondere vondeling

Het nu volgende geval van een vondeling zal hoogstwaarschijnlijk uniek zijn in de geschiedenis van de burgerlijke stand van Nederland. Wat is het geval? Een jongetje wordt in 1834 te Amsterdam te vondeling gelegd. Enkele jaren later wordt de naam van de moeder bekend. Deze moeder trouwt en ná haar huwelijk erkent zij de vondeling als haar kind, en op een later tijdstip erkent haar echtgenoot haar kind ook als het zijne, tenslotte gevolgd door een brief van wettiging, waarbij hij het kind wettigt. Hoe ingewikkeld kan het zijn? Abraham de Haan is op 20 november 1834 te vondeling gelegd te Amsterdam:

De akte van vinding bevat drie kantmeldingen. De vondeling wordt op 22 september 1838 erkend door zijn moeder Geertruijda Wagenaar. De echtgenoot van de moeder Johannes Gischler erkent het kind op 19 oktober 1848 als het zijne, met toestemming van de moeder.
Tenslotte vindt er wettiging van het kind plaats op 30 juli 1849 bij brieven van wettiging.
De vondeling heeft dus twee naamswijzigingen gehad. Hij heette eerst Abraham de Haan , daarna sinds de erkenning door zijn moeder Abraham Wagenaar en tenslotte na de erkenning door de echtgenoot van zijn moeder Abraham Gischler.
De akte van erkenning door de moeder bevat in de marge ook verwijzingen naar de erkenning en wettiging van het kind door haar echtgenoot:

Geertruijda Wagenaar trouwt op 22 augustus 1838 te Amsterdam met Johannes Gischler, welk huwelijk bij vonnis van de arrondissementsrechtbank op 2 maart 1857 is ontbonden:

De erkenning van de vondeling door zijn vader en moeder en vervolgens de wettiging door de vader hebben dus pas ná het huwelijk plaatsgevonden.

Abraham Gischler trouwt op 19 juli 1866 te Amsterdam met Anna Magdalena Jaakke:

Hij overlegt bij dat huwelijk een extract van zijn "geboorte"-akte:

Vader Johannes Gischler hertrouwt op 1 september 1858 te Amsterdam met Maria Margaretha van Steenis. Moeder Geertruijda Wagenaar hertrouwt voor de eerste keer op 19 mei 1858 te Amsterdam met Willem Christiaan van der Schleij, en voor de tweede keer op 21 juli 1875 te Amsterdam met Klaas Viet. De vondeling zelf, Abraham Gischler, hertrouwt op 15 april 1874 te Amsterdam met Maria Christina Carstens.

Twee Bossche vondelingen, van wie één gevonden op het Sint-Pietersplein

Op 5 april 1885 werd te 's-Hertogenbosch aan het Sint-Pietersplein een vondeling aangetroffen, een meisje van vermoedelijk drie dagen oud, dat als naam kreeg  Maria Vincentia Paschen:

De vondst werd ook vermeld in de Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant van 9 april 1885:

De vondeling overleed reeds op 13 juni 1885, oud twee maanden, en woonde toen in de Beurzenstraat:

Vele jaren eerder werd er in 's-Hertogenbosch op 25 april 1841 een vondeling aangetroffen bij de deur van het klooster van de Zusters van Liefde aan de Choorstraat, een meisje, oud vermoedelijk 8 dagen, dat als naam kreeg Maria Christini:

Zij overleed in genoemd klooster op 20 januari 1850, oud 8 jaar en negen maanden: