De juiste achternaam van de bruid (1)

Teuntje Johanna van Herwijnen trouwt voor de eerste keer te Woudrichem op 28 mei 1884 met Franciscus Carel Wilhelmus Noorduijn. Vreemd is dat zij in de huwelijksakte Teuntje Johanna Rombout van Herwijnen wordt genoemd:

Uit de bijlagen bij de huwelijksakte blijkt, dat zij volgens haar geboorteakte Teuntje Johanna heet en op 22 december 1863 te Meeuwen is geboren:

Haar vader heet Wouter Eimert Rombout van Herwijnen. De conclusie moet dus luiden: Teuntje Johanna heeft als achternaam Rombout van Herwijnen of toch niet? Haar ouders Wouter Eimertse Rombout van Herwijnen en Elisabeth Uithoven trouwen op 18 september 1861 te Wijk en Aalburg:

Uit het geboorte-extract van de bruidegom blijkt dat hij op 22 maart 1829 te Meeuwen is geboren als Wouter Eimertse Rombout van Herwijnen:

Echter: zijn geboorteakte vermeldt slechts als voornamen Wouter Eimertse:

Ook bij zijn eerste huwelijk op 24 mei 1855 te Meeuwen met Elisabeth van Andel heet hij Wouter Eimertse Rombout van Herwijnen. Ik vermoed dat Wouter Eimertse stilzwijgend Rombout als derde voornaam heeft toegevoegd. Niet geheel toevallig heette de vader van zijn moeder Wouter Eimertse Rombout, waarbij Rombout de achternaam is. Teuntje Johanna trouwt voor de tweede maal op 7 april 1908 in Den Haag met Willem Hendrik Schippers en dan heet zij Teuntje Johanna van Herwijnen:

Ook bij haar derde huwelijk te Nijmegen op 18 juni 1913 met Wouter Johannes Kolff heet zij Teuntje Johanna van Herwijnen:

De achternaam Rombout van Herwijnen heeft dus slechts zeer kort bestaan en komt alleen voor in de eerste huwelijksakte van Teuntje Johanna!

De juiste achternaam van de bruidegom

De achternaam van een bruidegom lijkt vanzelfsprekend en dat is hij meestal ook, nl. de achternaam van de vader of eventueel de moeder. Maar als de bruidegom met bijzondere voornamen wordt geboren, of als hij een samengestelde achternaam heeft, wordt het een ander verhaal. Kijk bijvoorbeeld eens naar de huwelijksakte van Jan van Doveren van Andel, geboren Wijk 21 september 1846, die op 8 oktober 1880 te Wijk en Aalburg trouwt met Bastiana Susanna Uithoven:

De bruidegom heet van Doveren van Andel, zijn vader heet van Doveren en zijn moeder heet van Andel. Er lijkt dus een naamsverandering te hebben plaatsgevonden en dat is ook zo, zoals blijkt uit zijn geboorteakte: 

Uit de kantmelding bij de akte blijkt, dat bij Koninklijk Besluit van 10 december 1847 aan de vader van Jan toestemming is verleend om Jans achternaam te wijzigen in van Doveren van Andel. Het Koninklijk Besluit is ingeschreven in het geboorteregister van Wijk en Aalburg van 1848 onder nummer 12: 

De consequentie van dit besluit is dat sinds 1847 vader en zoon verschillende achternamen hebben. Een tweede voorbeeld. Op 10 september 1881 trouwt Arie Smits Kant, geboren Rijswijk 9 april 1856, te Giessen met Adriana Roza: 

De vader van de bruidegom heet Kant en de moeder Smits. Je zou dus verwachten, dat Arie, evenals bovengenoemde Jan, een samengestelde achternaam heeft gekregen. Maar dat is niet zo, zoals blijkt uit zijn geboorteakte:

De voornamen van de bruidegom zijn Arie Smits. De ambtenaar van de burgerlijke stand in Rijswijk heeft er dus geen enkel probleem van gemaakt, om een kind een voornaam te geven, die overduidelijk een achternaam is. Dat was al sinds het begin van de 19de eeuw verboden! Bij bruidegoms met samengestelde achternamen is het dus aanbevelenswaardig de geboorteakten van die bruidegoms te raadplegen. Alleen daaruit blijkt hoe de vork in de steel zit, zoals bovenstaande voorbeelden aantonen: van Doveren van Andel is een samengestelde achternaam, maar Smits Kant niet.