17-jarige vrouw wordt in nog geen drie maanden tijd achtereenvolgens bruid, moeder en weduwe (1)

De geschiedenis begint met Dirk Doedeijns, die op 15 juni 1878 te Werkendam wordt geboren:

Op 11 januari 1880 wordt Jannigje Sterrenburg te Hardinxveld geboren:

Dirk Doedeijns en Jannigje Sterrenburg trouwen op 9 oktober 1897 te De Werken en Sleeuwijk, hij is 19 jaar en zij 17 jaar:

 

Op 24 december 1897 wordt aldaar om 2 uur 's-middags hun zoon Dirk Willem Anne geboren, de vader is wegens ziekte verhinderd aangifte te doen:

Op dezelfde 24e december 1897 overlijdt om vier uur 's-middags Dirk Doedeijns:

Zijn weduwe Jannigje Sterrenburg is dan 17 jaar! Zo'n bijzondere gebeurtenis haalt natuurlijk de krant, zoals het Rotterdamsch Nieuwsblad van 30 december 1897: 

 (wordt vervolgd)

Baggerman: eerst achternaam, dan voornaam en daarna weer achternaam (2)

Het vervolg:

Uit het tweede huwelijk wordt op 17 oktober 1837 te De Werken een dochter Johanna geboren, de vader heet dan niet Bastiaan Baggerman Kooijman en ook niet Bastiaan Baggerman Mol, maar Bastiaan Baggerman!!:

Bastiaan overlijdt op 13 maart 1839 te Werkendam als Bastiaan Baggerman Mol, zoon van Cornelis Mol en Lijntje Kooijman:

Johanna Baggerman trouwt op 6 augustus 1864 te De Werken met Barend van de Werken. Zij overlegt een extract van de overlijdensakte van haar vader en verklaart dat de ouders zoals genoemd in haar geboorteakte dus Bastiaan Baggerman en Judith den Hollander dezelfde personen zijn als die in de overlijdensakte van haar vader genoemd worden, met name Bastiaan Baggerman Mol en Judik den Hollander, m.a.w. Johanna blijft Baggerman heten:

Judith den Hollander overlijdt op 3 september 1864 te De Werken als weduwe van Bastiaan Baggerman:

Johanna Baggerman overlijdt op 7 april 1871 te De Werken als echtgenote van Barend van de Werken:

En hiermee komt een einde aan het verhaal over Bastiaan Baggerman Kooijman, alias Bastiaan Baggerman Mol, alias Bastiaan Baggerman!

Baggerman: eerst achternaam, dan voornaam en daarna weer achternaam (1)

Op 18 februari 1798 wordt te Werkendam gedoopt: Bastiaan Baggerman, zoon van de ongehuwde moeder Lijntje Kooijman. Je zou verwachten, dat deze zoon genoemd is naar de vader, hetgeen vaker voorkomt. Maar dat blijkt niet zo te zijn: Hij is genoemd naar een oom van de moeder en dat met toestemming van de familie, zoals uit de doopinschrijving blijkt:

Onderaan de doopinschrijving staat nóg een (nauwelijks leesbare) mededeling: "Lijntje Kooijman is vervolgens getrouwd met hem die als vader van ’t kind genoemt was, met Cornelis Mol" (met dank aan René van Spronsen van het Streekarchief Langstraat Heusden Altena, die zo vriendelijk was om in het originele doopboek na te kijken, wat er precies stond)..
Cornelis Mol zou dus de vader zijn. Lijntje Kooijman trouwt op 12 augustus 1800 te Werkendam (DTB 12) met Cornelis Mol:

Er blijkt niets van een erkenning van het kind door Cornelis Mol. En dat zou voor problemen gaan zorgen, zoals zal blijken.

Bastiaan trouwt (voor de eerste keer) op 9 december 1823 te Werkendam met Adriaantje Visser. De bruidegom wordt in de huwelijksakte vermeld als: Bastiaan Baggerman Kooijman, natuurlijk erkend kind van Cornelis Mol en zich dus noemende Bastiaan Baggerman Mol:

Adriaantje Visser overlijdt op 22 januari 1835 te Werkendam als echtgenote van Bastiaan Baggerman Mol:

Er lijkt dus niets aan de hand, maar dan trouwt Bastiaan voor de tweede keer op 21 december 1836 te De Werken met Judick den Hollander. In deze akte heet hij: Bastiaan Baggerman Kooijman, natuurlijke zoon van Lijntje Kooijman. Cornelis Mol wordt in deze akte vermeld als stiefvader van de bruidegom!:

De ene keer heet Bastiaan dus Bastiaan Baggerman Kooijman, de andere keer Bastiaan Baggerman Mol. Het zou echter nog ingewikkelder worden. Daarover meer in het volgende blog.

Achternamen als voornaam (1)

In de doopboeken van Nederduits-Gereformeerde gemeenten worden soms doopnamen van kinderen vermeld, die een achternaam bevatten. Heel vaak gaat het om de achternaam van de moeder, die aan de voornaam van het kind wordt toegevoegd. Soms wordt de achternaam van de vader aan de voornaam van het kind toegevoegd. In veel gevallen wordt een achternaam, anders dan die van de vader of moeder aan de voornaam toegevoegd. Tenslotte komt het ook voor, dat bij kinderen van ongehuwde moeders een achternaam aan de voornaam van het kind wordt toegevoegd, wellicht de achternaam van de vader. In de doopboeken van rooms-katholieke parochies zult u vergeefs zoeken naar dit soort merkwaardige voornamen. Nu volgen een zestal voorbeelden.

Kind krijgt als toegevoegde voornaam de achternaam van de moeder:

Op 29 april 1736 is te Baarle-Nassau gedoopt (DTB 5): Catharina Gerardina van Berchem, dochter van Pieter Daniel Hasselaar en Anna van Berchem:

Kind krijgt als toegevoegde voornaam de achternaam van de vader:

Op 26 februari 1758 is te Geertruidenberg gedoopt (DTB 3): Cornelia Ruijssenaars, dochter van Leendert Ruijssenaars en Adriana Zeijlmans:

Kind krijgt als toegevoegde voornaam een achternaam, zijnde niet die van vader of moeder:

Een drietal voorbeelden.

Op 29 mei 1799 is te Andel geboren en op 9 juni 1799 gedoopt (DTB 2): Hendrik van Beest, zoon van Jan Huijbertse van Andel en Anna Verheij:

Een aantal nazaten van deze Hendrik van Beest voeren in de 19e eeuw de achternaam van Beest van Andel!

Op 30 november 1760 is te Veen gedoopt (DTB 1): Jan van As, zoon van Philippus Verhagen en Anna Roos:

Op 3 oktober 1790 is te Werkendam gedoopt (DTB 5): Johannes Groenewegen, zoon van Pieter van Wijck en Johanna Kieboom:

En tenslotte een kind van een ongehuwde moeder:

Op 24 mei 1778 is te Andel gedoopt (DTB 1): Chieltje Kuipers, onwettige dochter van Jenneke van Rijswijk:

Opvallend is dat dit soort merkwaardige voornamen in Noord-Brabant zeer vaak voorkomt in de doopboeken van Nederduits-Gereformeerde gemeenten in het Land van Heusden en Altena, met name in Almkerk, Giessen, Veen en Werkendam. Elders in Noord-Brabant komt dit verschijnsel slechts incidenteel voor. In het volgende blog worden een aantal voorbeelden uit de periode na 1811 besproken.