Het ontstaan van de naam Jansen van der Sligte (2)

(vervolg)

Zoon Martinus trouwt op 29 april 1837 als Martinus van der Slegt te Olst met Maria Arnoldus:

In de verklaring van de nationale militie heet de bruidegom Martinus Jansen op de Tent:

Ook bevinden zich bij de huwelijksbijlagen afschriften van notariële akten, waaruit de verschillende achternamen van zowel vader als moeder van de bruidegom blijken:

Hun huwelijk bleef kinderloos. Maria overlijdt als Maria Otten, echtgenote van Martinus van der Sligte op 17 november 1864 te Olst:

Martinus overlijdt op 13 december 1870 te Olst als Martinus Jansen van der Sligte, weduwnaar van Maria Otten:

Het lijkt erop, dat Martinus zijn achternaam heeft gewijzigd in Jansen van der Sligte. Ik vermoed echter, dat hij de naam Jansen van der Sligte heeft ontleend aan zijn broer Henricus Joannes.

Deze broer trouwt op 19 april 1823 als Henricus Joannes van der Slegt te Olst met Gerridina Spiekerbos: 

In het afschrift van het doopbewijs van de bruidegom wordt vermeld, dat Henricus Joannes Tentman en Henricus Joannes van der Slegt dezelfde personen zijn:

Een soortgelijke vermelding blijkt uit een afschrift van een notariële akte:

 

Bij de geboortes van zijn kinderen heeft de bruidegom zijn tweede voornaam Joannes gewijzigd in Jansen en noemt zich dan Hendrikus Jansen van der Sligte/van der Sligt. Het ontstaan van een samengestelde achternaam zit eraan te komen, maar dat zou nog even duren. De achternaam van de moeder van de kinderen wordt overigens ook op verschillende manieren gespeld.

Uit het huwelijk van Henricus Joannes van der Slegt en Gerridina Spiekerbos zijn te Olst geboren:

1 Janna, geboren 24 augustus 1824, vader Hendrikus Jansen van der Slegte, moeder Spijkerbos

2 Alberdina, geboren 22 december 1827, vader Hendrikus Jansen van der Sligt, moeder Spiekerbos

3 Derk, geboren 19 februari 1831, vader Hendrikus Jansen van der Sligt, moeder Spiekerbos

4 Wilhelmina, geboren 29 mei 1835, vader Hendrikus Jansen van der Sligte, moeder Spijkerbos

5 Berend, geboren 29 augustus 1838, vader Hendrikus Jansen van der Sligte, moeder Spijkerbos

6 Gerrit, geboren 6 februari 1842, vader Hendrikus Jansen van der Sligte, moeder Spijkerbos

7 Johanna, geboren 27 april 1846, vader Hendrikus Jansen van de Sligte, moeder Spijkerbos

Hendrikus overlijdt op 18 augustus 1856 te Olst als Hendrikus van der Sligte. Zijn weduwe Gerritdina Spijkerbos overlijdt te Olst op 31 oktober 1873 als weduwe van Hendrikus Jansen van de Sligte.

De vraag is met welke achternaam hun zeven kinderen door het leven zijn gegaan:  van der Sligte, van der Sligt, Jansen van der Sligte of Jansen van der Sligt?

Dochter Janna trouwt als Janna van der Slegte op 14 september 1854 te Diepenveen met Bernardus Oostendorp. Zij overlijdt op 13 november 1872 te Deventer en heet dan Janna van der Sligte of van der Slegte. Haar weduwnaar hertrouwt op 25 september 1873 te Deventer met Johanna Bourgondien en is dan weduwnaar van Johanna van der Sligte of van der Slegte.

Dochter Alberdina trouwt als Alberdina van der Sligt op 12 april 1860 te Olst met Antony Haverkamp. Zij overlijdt op 9 april 1867 te Olst als Alberdina Jansen van der Sligte. Antony Haverkamp trouwt op 21 januari 1874 te Olst met Johanna Jansen van der Sligte, de jongste zus van zijn eerste echtgenote!!

Dit is de eerste keer, dat de achternaam Jansen van der Sligte in een huwelijksakte wordt vermeld. 

Johanna Jansen van der Sligte overlijdt op 7 februari 1914 te Olst. Haar weduwnaar Antony Haverkamp overlijdt te Olst op 6 april 1914, hij was eerder weduwnaar van Alberdina Jansen van der Sligte. 

Dochter Wilhelmina overlijdt ongehuwd op 20 februari 1913 te Steenwijkerwold als Wilhelmina Jansen van der Sligte.   

Gerrit overlijdt te Olst op 6 juni 1849 als Gerrit Jansen van der Sligte.

(wordt vervolgd)

Hoe komt een meisje aan de tweede voornaam Pastoor? (1)

Op 2 november 1815 wordt te Kampen geboren: Catharina Pastoor, dochter van Dirk Gerrit Engelen en Aleida Willemina van der Steege:

Zij trouwt op 6 december 1849 te Kampen met Egbert Willem Boerma:

Egbert Willem Boerma overlijdt op 28 augustus 1886 te Deventer:

Zijn weduwe Catharina Pastoor Engelen overlijdt op 12 oktober 1896 te Hoogeveen:

De voornamen Catharina Pastoor zal zij te danken hebben aan een familielid, dat Catharina Pastoor heette, waarbij Catharina de voornaam is en Pastoor de achternaam. Mogelijk leveren de overlijdensakten van de ouders van Catharina Pastoor Engelen enige info.

Moeder Alijda Wilhelmina van der Stege overlijdt op 13 januari 1847 te Kampen, oud 63 jaar, geboren Kampen, namen van de ouders onbekend: 

Vader Dirk Gerrit Engelen overlijdt op 3 februari 1875 te Kampen, oud 90 jaar, geboren Kampen, zoon van Reijer en Anna Witteveen::

Dirk Gerrit Engelen trouwt op de 1e van de wijnmaand (oktober) 1809 te Kampen met Alijda Wilhelmina van der Stege:

Uit hun huwelijk is op 30 december 1810 te Kampen een zoon geboren met de voornamen Arend Jan van der Stege:

Zou deze zoon zijn voornamen hebben te danken aan grootvader van moederszijde en Catharina Pastoor Engelen dan mogelijk genoemd zijn naar grootmoeder van moederszijde?
Alijda Willemina van der Stege is op 23 september 1783 te Kampen gedoopt als dochter van Arend Jans van der Stege en Catrina Schoonhoven:

Haar vader heet dus Arend Jans van der Stege, maar de moeder geen Catharina Pastoor.

Maar we zitten dicht bij de oplossing zoals in het volgende blog zal blijken.

(wordt vervolgd)

Dat is wel heel erg toevallig

Het is wel heel erg toevallig als een broer en zus op dezelfde dag en op exact hetzelfde tijdstip in verschillende gemeenten overlijden. En toch gebeurde dat bij broer en zus Hofstee uit Deventer. Op 13 februari 1877 overleed te 's-Hertogenbosch om zeven uur 's-morgens Sophia Hofstee:

Op exact hetzelfde tijdstip overleed te Deventer haar broer Wilhelmus Marinus Lambertus Hofstee:

De familie plaatste de volgende advertentie in De Tijd van 16 februari 1877:

Het komt ook voor dat moeder en zoon op dezelfde dag in verschillende gemeenten overlijden. Dat gebeurde in de provincie Groningen. In het Rotterdamsch Nieuwsblad van 13 augustus 1917 kunnen we het volgende lezen:

Vrienden van de verdronken jongen plaatste de volgende advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden van 11 augustus 1917:

Antje Swarts, de moeder van de verdronken jongen overleed op 8 augustus 1917 te Groningen, als echtgenote van Siewert de Waard, het is dus niet zo dat de moeder weduwe was, zoals het Rotterdamsch Nieuwsblad ons wil doen laten geloven:

De jongen zelf overleed ook op 8 augustus 1917 te Noorddijk:

Naar aanleiding van deze droevige omstandigheden plaatste de familie de volgende advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden van 13 augustus 1917:

De achternaam van de moeder is in de advertentie foutief gespeld als Zwarts.

En tenslotte nog een geval waarbij moeder en dochter op dezelfde dag overlijden. Dat speelde zich af in Katwijk aan Zee in 1887. De nabestaanden plaatsten twee verschillende advertenties in respectievelijk het Rotterdamsch Nieuwsblad van 27 januari 1887 én in De Standaard van 27 januari 1887:

Eerst erkenning van kind door vader, daarna door moeder en vervolgens wettiging door moeder

Een bepaald niet alledaags geval deed zich voor bij de twee kinderen van de ongehuwde moeder Petronella Klerks te Deventer. Petronella Klerks bevalt op 10 april 1869 te Deventer van een zoon Johannes Hendrikus:

Eén van de getuigen is Wilhelmus Jansen, van beroep hoefsmid, 25 jaar. De akte bevat twee kantmeldingen. Uit de eerste blijkt dat Wilhelmus Jansen (zoals later zal blijken dezelfde als de getuige) deze zoon als de zijne heeft erkend bij notariële akte van 25 maart 1871. De tweede kantmelding verwijst naar een brief van wettiging waarbij het kind wordt gewettigd niet door de ouders, maar door de moeder!, waarover later meer. Petronella Klerks bevalt op 5 maart 1871 te Deventer van een tweede kind, Hendrika Gerarda Poulina. De akte bevat dezelfde twee kantmeldingen als die van 1869. Ook nu is Wilhelmus Jansen, hoefsmid, inmiddels 27 jaar, getuige:

Wat de geboorteakten van de kinderen niet vermeldt, is, dat beide kinderen op 21 juni 1871 te 's-Hertogenbosch, waar de moeder dan woont, door haar als de hare worden erkend:

Enkele maanden na deze erkenning worden de kinderen bij brieven van wettiging op 25 september 1871 door de moeder gewettigd:

De brieven van wettiging zijn ingeschreven in het huwelijksregister van 's-Hertogenbosch. Het komt niet zo heel vaak voor, dat de moeder van een kind haar kind wettigt bij brief van wettiging. Dochter Hendrika Gerarda Poulina overlijdt op 21 oktober 1878 te 's-Hertogenbosch. Haar vader is dan al overleden, haar moeder woont te Rotterdam:

Petronella Klerks trouwt op 17 september 1879 te Rotterdam met Johannes Hermanus Groenewoud, bij welk huwelijk zoon Petrus Nicolaas Antonius geboren Rotterdam 28 februari 1879 wordt erkend:

De bruid is volgens deze akte niet eerder gehuwd geweest.
Haar zoon Johannes Hendrikus Jansen trouwt op 5 mei 1897 te Rotterdam met Wilhelmina Clara Roels:

Uit de bijlagen bij de huwelijksakte blijkt dat zijn vader op 28 maart 1871 ongehuwd! te Deventer is overleden:

De overlijdensakte van Wilhelmus Jansen vermeldt, dat hij 27 jaar oud is, van beroep hoefsmid en geboren te Rosmalen, zoon van Johannes Theodorus Jansen en Hendrika Strijbosch:

Wilhelmus Jansen is dus drie dagen na de erkenning van zijn beide kinderen overleden. Petronella Klerks heeft waarschijnlijk wel plannen gehad om met hem te trouwen, maar daar is het door zijn voortijdig overlijden niet van gekomen.

Eerst wijziging van voornaam, daarna wijziging van achternaam

Het gebeurt niet vaak, dat een kind van een ongehuwde moeder eerst een voornaamwijziging krijgt en daarna een wijziging van de achternaam, zonder dat er sprake is van een huwelijk van de ongehuwde moeder. Dit zeldzame verschijnsel vond in de jaren 1909-1910 plaats in Rotterdam. Op 29 november 1908 wordt te Deventer geboren: Bertha Johanna Klein Nagelvoort, dochter van Hendrika Johanna Klein Nagelvoort:

In de marge van de geboorteakte zijn twee kantmeldingen vermeld: de ene betreft een wijziging van de voornaam in Ellen, volgens vonnis van de rechtbank te Rotterdam van 26 maart 1909 en de tweede een wijziging van de achternaam in de Quay volgens Koninklijk Besluit van 9 september 1910. Afschriften van het vonnis en het Koninklijk Besluit zijn op respectievelijk 14 april 1909 en 21 september 1910 in de geboorteregisters van Deventer in geschreven:

Bertha Johanna Klein Nagelvoort vestigt zich op 1 maart 1909 zonder haar moeder in Rotterdam. Na de voornaams- en achternaamswijziging woont zij aldaar als pleegdochter bij de echtelieden Cornelius Jacob Anton de Quay en Elisabeth Constance Alida Esther Jaeger (zie ook Nederlands Patriciaat 1962, pag. 249 en 250). Ellen de Quay trouwt als dochter van Hendrika Johanna Klein Nagelvoort op 14 april 1932 te Rotterdam met Paulus Adrianus Silvergieter Hoogstad.