Achternamen als voornaam (2)

Tot aan het einde van de 19e eeuw worden achternamen als voornamen in de geboorteregisters vermeld. Nu volgen enige voorbeelden. Op 24 februari 1826 is te Sprang geboren: Hendrik Vergouwen, zoon van Adrianus Schaap en Cornelia Vergouwen:

De achternaam van de moeder is dus toegevoegd als voornaam. Dat gebeurde ook in de volgende twee gevallen. Op 16 november 1847 is te Veghel geboren: Cornelis Rietman, zoon van Gerardus van Steenes en Maria Magdalena Rietman:

Op 6 november 1844 is te Uden geboren: Henri Martin Antoine van Eijnatte, zoon van Louis Soerewijn en Johanna van Eijnatte:

Bijzonder is dat een broer van Henri ook een achternaam als voornaam kreeg. Op 28 maart 1848 is te Uden geboren: Louis Charles August van Dijk, ook een zoon van Louis Soerewijn en Johanna van Eijnatte:

Hij heeft zijn bijzondere voornaam waarschijnlijk te danken aan Otto van Dijk, die medeaangever is van de geboorte.

Op 8 april 1816 is te Fijnaart geboren: Adriana den Hollander, dochter van de ongehuwde moeder Elizabeth Markus:

Mogelijk heeft zij haar voornaam te danken aan haar natuurlijke vader, die waarschijnlijk den Hollander heette.

Op 1 augustus 1822 is te Oldebroek geboren: Jan Bultman, zoon van de ongehuwde moeder Jacoba Onbekend:

Hij is heel lang door het leven gegaan als Jan Bultman Onbekend. Pas in 1885 heeft hij officieel de achternaam Bultman gekregen en sindsdien is de oorspronkelijke achternaam Onbekend geheel verdwenen.

Tenslotte nog enkele voorbeelden, waarbij het niet duidelijk is waar de achternaam, die als voornaam is gegeven vandaan komt.

Op 7 juni 1878 is te Emmikhoven geboren: Adriaan Nicolaas Verschoor, zoon van Cornelis van der Beek en Adriana de Rooij:

Op 28 augustus 1884 is te Eethen geboren: Jan Uijthoven, zoon van Marius Nieuwenhuizen en Elizabeth Amelia van Kuijk:

De meest recente akte van een kind met een bijzondere voornaam betreft Jan van Douwen, geboren Workum 31 oktober 1899, zoon van Albert Kuipers en Luutske Iedema:

71-jarige weduwe krijgt alsnog een achternaam

Geertruij Groenendijk is op 1 maart 1788 te Klundert gedoopt als dochter van Johannes Jansen en Anna van Geuns. In haar doopinschrijving wordt de achternaam van de vader niet vermeld. Als zij op 27 mei 1820 te Fijnaart trouwt, heet zij Groenendijk:

Haar vader Johannes Jansen Groenendijk verklaart dat in het doopextract van zijn dochter zijn naam (achternaam) niet is vermeld, maar dat hij met Johannes Jansen wordt bedoeld. En daar blijft het voorlopig bij. Pas bij vonnis van de rechtbank van Breda van 3 januari 1860 krijgt Geertruij Jansen de achternaam Groenendijk, zij is dan inmiddels 71 jaar (het vonnis is ingeschreven achterin het geboorteregister van Klundert van 1860):

In 1860 wordt de doopinschrijving van Geertruij gecorrigeerd (DTB 3 Klundert);

Kinderen van ongehuwde moeders en gehuwde vaders

In de doopboeken van vóór 1811 worden vaak kinderen van ongehuwde moeders vermeld. Wat minder vaak noemt de moeder de vader van het kind. En nog zeldzamer is het, als die vader een gehuwde man blijkt te zijn. Ik trof tot nu toe de volgende vermeldingen aan. De eerste ongehuwde moeder krijgt in 1758 te 's Gravenmoer een kind, waarvan de vader een gehuwde man uit Waspik is (DTB 1 's Gravenmoer):

Het tweede geval speelt zich ook af in 's Gravenmoer en wel in 1790. Bijzonder is, dat de naam van de wettige echtgenote van de vader in de doopinschrijving wordt vermeld (DTB 1 's Gravenmoer):

Het derde geval betreft een doop in Oosterhout in 1758. Zowel de moeder als de gehuwde vader is afkomstig uit Rotterdam (DTB 25 Oosterhout):

Een wel zeer bijzonder geval trof ik aan in het nederduits-gereformeerd doopboek van Fijnaart. In 1780 wordt Jan Driesprong binnen vier weken twee keer vader van een onwettig kind! (DTB 4 Fijnaart). Het eerste kind, genaamd Jan, geboren 29 oktober 1780 en gedoopt 19 november 1780 heeft hij verwekt in ontucht bij zijn nicht Jannetje Driesprong:

Het tweede kind, genaamd Arij, verwekt bij Ariaantje Vissers, is eerder geboren dan het eerste kind, namelijk op 5 oktober 1780, maar wordt pas op 29 november 1780 gedoopt. Met deze vrouw zal Jan trouwen: