Een bijzondere reeks voornamen: Lipjen Libbes Joekje Libbes (2)

(vervolg)

Op 27 april 1876 wordt te Ambt Almelo geboren: Lipjen Libbes Joekje Libbes, dochter van Diederik Post en Gezina Johanna Koersen, zij was de eerste drager van die vier bijzondere voornamen.

Haar ouders Diederik Post en Gezina Johanna Koersen trouwen op 29 mei 1863 te Ambt Almelo:

De ouders van Diederik zijn Gerrit Post en Sophia Agnes Beatrix Jaspers. Zij trouwen op 25 mei 1838 in de Stad Almelo: 

Sophia Agnes Beatrix Jaspers is op 27 december 1816 te Heerenveen geboren als dochter van de ongehuwde moeder Elske Jaspers, zoals blijkt uit het extract van haar geboorteakte, dat zij overlegt bij haar huwelijk:

 Als Sophia trouwt, woont haar moeder Elske Jaspers te Ambt Almelo.

Elske Jaspers overlijdt op 16 oktober 1841 te Ambt Almelo en is dan weduwe van Libbe Christiaans:

Nader onderzoek heeft geleerd, dat Libbe Christiaans en Elske Jaspers samen drie kinderen hadden en dat Elske na het overlijden van haar echtgenoot in 1811, nog ongehuwd moeder is geworden van vier kinderen, onder wie genoemde Sophia Agnes Beatrix Jaspers. 

Aukjen, de oudste dochter van Libbe en Elske,Jaspers trouwt op 3 februari 1844 te Ambt Almelo met Thomas ten Bruggencate, volgens de huwelijksbijlagen is zij op 20 februari 1808 te Heerenveen geboren en aldaar gedoopt 17 november 1811, toen zij gedoopt werd, was haar vader al overleden:

Hun tweede dochter Joekjen trouwt op 23 april 1840 in de Stad Almelo met Everardus Steens. 

De huwelijksbijlagen bevatten een afschrift van haar geboorteakte: Joekjen is op 6 januari 1810 te Nijehaske geboren en evenals haar oudere zus  op 17 november 1811 te Heerenveen gedoopt, net als haar zus gedoopt na het overlijden van de vader:

Hun derde dochter Lipkjen trouwt  op 30 oktober 1834 te Stad Almelo met Hendrik Koning. De huwelijksbijlagen bevatten een afschrift van haar geboorteakte (zij is geboren 29 oktober 1811 te Heerenveen) en een afschrift van de overlijdensakte van haar vader:

Libbe Christiaans is op 19 juni 1811 te Schoterland overleden. Zijn twee oudste dochters zijn gedoopt, nadat Libbe al was overleden.

Na het overlijden van Libbe kreeg Elske Jaspers als ongehuwde moeder nog vier kinderen:

1 Martinus Jaspers, geboren Heerenveen 20 augustus 1815, in zijn geboorteakte wordt zijn moeder weduwe van Libbe Christiaans genoemd, hetgeen op zich wel waar is, maar niet relevant is om te vermelden, Libbe was al in 1811 overleden, er is dus geen sprake van een postuum geboren kind:

 

Martinus Jaspers trouwt op 3 juli 1842 te Schoterland met Antje Feddes van Ylzinga.

2 Sophia Agnes Beatrix Jaspers, geboren Heerenveen 27 december 1816, al eerder behandeld

3 Grietsje Lourens Stavinga Jaspers, geboren Aengwirden 31 oktober 1818, trouwt te Stad Almelo op 7 december 1838 met Gerrit Jan Kuijper: een afschrift van haar geboorteakte bevindt zich bij de huwelijksbijlagen, het lijkt erop, dat de tweede en derde voornaam van Grietsje verwijzen naar de naam van haar biologische vader:

4 Klaas Jaspers, geboren  Aengwirden 1 november 1820:

Lipjen Libbes Joeke Libbes Post heeft haar merkwaardige voornamen dus te danken aan de twee voornamen Lipjen en Joeke van de halfzusters van haar grootmoeder van vaderszijde (Sophia Agnes Beatrix Jaspers).  Om onduidelijke redenen zijn aan de beide voornamen het patroniem van hun vader Libbe Christiaans toegevoegd.

Scheersma of Scheerstra??

Op 20 maart 1814 trouwen in het Bildt Jacobus Jacobs Waterlander en Aaltje Aants:

De bruid heeft geen echte achternaam, maar tekent de akte als Aaltje Aans Scheersma.

Uit dit huwelijk zijn zes kinderen geboren:

1 Jacob geboren het Bildt 6 januari 1815, moeder heet dan Aaltje Aans Scheerstra
2 Janke geboren het Bildt 2 mei 1816, ook nu heet de moeder Aaltje Aans Scheerstra. Als Janke op 16 januari 1822 te Het Bildt overlijdt, heet haar moeder Aaltje Aans.
3 Aan geboren Het Bildt 21 mei 1818, moeder heet nu Aaltje Aans
4 Klaas geboren het Bildt 12 juli 1821, moeder heet Aaltje Aans
5 Bauke geboren Lemsterland 3 november 1823, moeder heet Aaltje Aans Scheerstra
6 Jan Kobes geboren Schoterland 13 oktober 1826, moeder heet Aaltje Anes Scheerstra. Als Jan Kobes overlijdt als Jan Jacobus op 5 december 1829 te Haskerland, heet zijn moeder Aaltje Andries Schiersma. Is de achternaam van de moeder nu Scheersma of Scheerstra?

Op 11 november 1826 overlijdt Kobes Jakobs Waterlander te Haskerland als echtgenoot van Aaltje Aans Scheerstra :

Ruim vijf jaar na zijn overlijden wordt zijn weduwe op 30 juli 1832 ongehuwd moeder te Aengwirden van een zoon Gerrit Freerks Raadsveld (de derde voornaam zal wel de achternaam zijn van de natuurlijke vader):

De moeder heet nu Aantje Aants Scheersma.

Zij overlijdt op 3 januari 1847 te Aengwirden als Aaltje Aants Scheerstra, weduwe van Koobes Jacobs Waterlander. In de overlijdensakte wordt vermeld, dat zijn vier kinderen nalaat, van wie drie uit een wettig huwelijk (bijzonder dat dat in een overlijdensakte wordt vermeld!!):

Haar natuurlijke zoon Gerrit Freerks Raadsveld trouwt met de achternaam Scheersma op 31 oktober 1858 te Groningen met Joanna Maria Scheen:

Hij overlijdt op 1 oktober 1889 te 's-Hertogenbosch als echtgenoot van Johanna Maria Scheen in de psychiatrische inrichting Reinier van Arkel. Hij woonde te Groningen. De overlijdensakte wil ons doen geloven dat zijn moeder Aaltje Scheersma toen zonder beroep te Groningen woonde, maar dat klopt niet, zij was immers al in 1847 overleden.

De vraag is: Wat is nu de echte achternaam van Aaltje? Heet zij Scheersma of Scheerstra?
In haar huwelijksakte is sprake van een broer Pijtter. Deze trouwt op 18 april 1824 in het Bildt als Pieter Aans Scheerstra met Aagje Jops de With:

Scheerstra zal dus wel de echte achternaam zijn.  Dat betekent dat het nageslacht van Gerrit Freerk Raadsveld Scheersma de verkeerde achternaam voert: Scheersma moet zijn Scheerstra.

De tragische dood van een honderdjarige (2)

Kort voor de 101ste verjaardag van Jan Hendriks ten Boom verschijnen in diverse kranten aankondigingen  daarover, zoals in het Nieuws van den Dag van 22 juni 1897:

Jan Hendriks ten Boom heeft zijn 101-jarige verjaardag niet mogen beleven, hij overlijdt op 24 juni 1897 te Aengwirden:

In de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant van 26 juni 1897 wordt het volgende bericht gepubliceerd:

Ook in de Telegraaf van 25 juni 1897 verschijnt een bericht, waarbij sprake is van het op noodlottige wijze overlijden:

Uit een bericht in de Nieuwe Veendammer Courant van 26 juni 1897 blijkt, dat Jan ten Boom zichzelf heeft opgehangen:

In de Delftsche Courant van 27 juni 1897 wordt het volgende bericht gepubliceerd:

Op 20 juli 1897 wordt in de krant de Grondwet het volgende bericht over het tragisch overlijden van Jan Hendriks ten Boom gepubliceerd:

De tragische dood van een honderdjarige (1)

Op 9 december 1820 trouwen te Aengwirden (Friesland) Jan Hendriks ten Boom en Jantje Jakobs Broers:

De datum van het huwelijk is onjuist in de akte vermeld. Immers: het is de eerste akte van het jaar 1820 en akte 2 van dat jaar is gedateerd 12 maart. De aktedatum zou dus moeten vallen tussen 1 januari en 12 maart. Uit de tienjarentafel (en ook de éénjarentafel) blijkt, dat de juiste datum 9 januari 1820 moet zijn:

In deze tafel heet de bruid abusievelijk Grietje in plaats van Jantje.

Volgens de huwelijksbijlagen is bruidegom Jan Hendriks ten Boom op 10 juli 1796 te Blokzijl geboren en aldaar op 17 juli 1796 gedoopt:

Zijn echtgenote Jantje Broers overlijdt op 9 juni 1884 na een huwelijk van ruim 64 jaar te Aengwirden.
Weduwnaar Jan Hendriks ten Boom hoopt op 10 juli 1895 zijn 99-ste verjaardag te vieren. Naar aanleiding daarvan verschijnt het volgende bericht in de Leeuwarder Courant van 17 juni 1895:

Er blijken een paar fouten in dit bericht te staan. De honderdjarige woont niet te Tjalleberd, maar te Luinjeberd en hij viert zijn honderdste verjaardag niet op 15 juni, maar op 15 juli (ook deze datum is onjuist, dat moet 10 juli zijn, ook in latere berichten wordt steeds 15 juli 1796 als geboortedatum vermeld).
Het bericht wordt in de Leeuwarder Courant van 18 juni 1895 gecorrigeerd:

Op 10 juli 1896 viert Jan ten Boom zijn honderdste verjaardag. In de Leeuwarder Courant van 15 juni 1896 verschijnt het volgende korte bericht:

In andere kranten wordt uitgebreider stilgestaan bij de verjaardag van de eeuwling, zoals in de Amsterdammer van 17 juli 1896:

(wordt vervolgd)

Erkenning van gehuwde kinderen (2, vervolg)

Rimmigjen Booij trouwt te Haskerland op 8 oktober 1878 met Hendrik de Leeuw.

Uit dit huwelijk zijn tien kinderen te Haskerland geboren:

Antje, geboren 17 november 1878
Huite, geboren 4 november 1879
Hendrikje, geboren 22 maart 1881
Jan, geboren 26 juli 1882
Metje, geboren 13 april 1885
Fedde, geboren 16 maart 1887
Geert, geboren 7 januari 1889
Pieter, geboren 29 december 1890
Klaas, geboren 10 februari 1893
Marten, geboren 22 mei 1896

Moeder heet bij de eerste negen kinderen Rimmigjen Booij, bij het tiende kind heet zij Rimmigjen Peetsma. Alleen bij zoon Pieter is in de kantmelding van de geboorteakte een verwijzing naar het huwelijk van 1894 opgenomen, de kantmelding is ingeschreven op 28 april 1911. Ook nu heeft de kantmelding alles te maken met het huwelijk van Pieter te Lonneker op 5 mei 1911 met Lammigje Kraak. Merkwaardig is dat in deze huwelijksakte ondanks de kantmelding in de geboorteakte van Pieter zijn moeder Rimmigjen Booij in plaats van Rimmigjen Peetsma wordt genoemd . Hendrikje de Leeuw trouwt te Lonneker op 7 april 1905  met Albert van Osnabrugge. In deze huwelijksakte heet haar moeder Rimmigjen Booij. Hendrikjes huwelijk is blijkbaar geen aanleiding geweest om haar geboorteakte te corrigeren.

Tjitske Booij trouwt te Aengwirden op 21 mei 1892 Namle Jans Kok.

Uit dit huwelijk zijn twee kinderen geboren, beiden te Aengwirden:

Janke, geboren 6 juli 1893, overleden Aengwirden 7 juli 1893
Janke, geboren 25 februari 1895, overleden Aengwirden 4 juni 1895

Tjitske overlijdt te Aengwirden op 7 september 1895 als Tjitske Booij!! Ook in de geboorte- en overlijdensakten van haar beide kinderen wordt zij Tjitske Booij genoemd.

Fedde Booij trouwt op 6 juni 1891 te Aengwirden , voor de eerste keer, met Elisabeth Maria de Lang:

Dit huwelijk is bij vonnis van de rechtbank te Leeuwarden op 28 maart 1929 ontbonden, ingeschreven op 5 juli 1929 in het huwelijksregister van Aengwirden. Fedde heet dan Fedde Peetsma!:

Uit dit huwelijk zijn vier kinderen geboren:

Huite, geboren Aengwirden 12 juli 1893
Janke, geboren Schoterland 21 april 1895
Hendrikje, geboren Schoterland 17 oktober 1897
Levenloze zoon, geboren en overleden Aengwirden 21 september 1901

Bij de eerste twee kinderen heet de vader Fedde Booij, bij de laatste twee Fedde Peetsma. Alleen in de geboorteakte van zoon Huite is de achternaam gecorrigeerd. Dat gebeurt dan niet in verband met een huwelijk, maar volgens vonnis van de rechtbank te Heerenveen van 28 april 1899. Het vonnis is ingeschreven op 5 juni 1899 in het geboorteregister van Aengwirden:

Bij dochter Janke is de geboorteakte niet gecorrigeerd: Zij overlijdt ongehuwd te Den Haag op 25 mei 1950 als Janke Booij, dat had moeten zijn Janke Peetsma.

Fedde trouwt voor de tweede keer op 23 november 1929 te Leeuwarden als Fedde Peetsma, gescheiden van Elisabeth Maria de Lang, met Willemke Jurjens Bleeker, weduwe van Pier Sijbren van der Let.

Huite Peetsma overleed te Haskerland op 1 maart 1909, Hendrikje Booij overleed aldaar op 29 augustus 1902.

Erkenning van gehuwde kinderen (2)

Er is nóg een geval bekend van erkenning van reeds gehuwde kinderen bij het huwelijk van hun ouders. Het verschil met het vorige geval is dat die kinderen bij hun geboorte de achternaam van de moeder hebben gekregen en pas bij het huwelijk van hun moeder de achternaam van hun vader. Na het huwelijk van hun ouders moesten daarom niet alleen hún achternamen gewijzigd worden, maar ook bij de zoons de achternamen van hun kinderen en bij de dochters de achternaam van de moeder, hetgeen niet altijd goed is gegaan, zoals zal blijken.

Hendrikje Feddes Booij is op 10 juli 1825 te Haskerland geboren. Zij wordt aldaar acht keer ongehuwd moeder, bij de eerste twee kinderen heet zij Booi, bij de laatste zes Booij. Haar acht kinderen zijn:

Pieter, geboren 23 februari 1850
Gepke, geboren 31 januari 1853
Rimmigjen, geboren 4 augustus 1855
Aaltje, geboren 15 september 1857, overleden Haskerland 1 mei 1885 (ongehuwd)
Tjitske, geboren 25 februari 1860
Kekke, geboren 26 maart 1863, overleden Haskerland 16 april 1866
Fedde, geboren 19 februari 1865
Kekke, geboren 18 januari 1867, overleden Haskerland 2 augustus 1870

De geboorteaangifte van Pieter en Tjitske geschiedt door Huite Peetsma, de latere echtgenoot van de moeder. Ruim 27 jaar na de geboorte van haar jongste kind trouwt Hendrikje Booij, dan inmiddels 69 jaar, op 8 november 1894 te Haskerland met Huite Peetsma, 73 jaar. Bij dit huwelijk worden de vijf kinderen van Hendrikje erkend door Huite Peetsma. Het oudste kind Pieter is inmiddels 44 jaar, het jongste Fedde 29 jaar!!:

Alle vijf kinderen zijn dan al gehuwd en hebben zelf al kinderen. Alle kinderen zijn getrouwd met de achternaam Booi of Booij en die namen dienen gewijzigd te worden in Peetsma, en dat geldt ook voor de geboorteakten van de kinderen van deze kinderen. Bij de vijf kinderen is in de marge van de geboorteakte een verwijzing opgenomen naar het huwelijk van de moeder: sinds 8 november 1894 heten de kinderen Peetsma. Ingeschreven op 12 november 1894. Als voorbeeld volgt hier de geboorteakte van dochter Gepke:

Bij zoon Fedde is nog een tweede kantmelding vermeld, inhoudende dat hij bij zijn (eerste) huwelijk in 1891 is erkend door zijn moeder Hendrikje Booij. Da kantmelding is ingeschreven op 11 juni 1891. Sinds 12 november 1894 heten de vijf kinderen dus Peetsma. Aan de verkeerde achternamen van de kinderen of van de moeders van die kinderen verandert voorlopig niets. Dat zou pas later gebeuren, zoals zal blijken.

De huwelijken van de kinderen

Pieter Booi trouwt te Haskerland 30 april 1876 Libbigjen Knol

Hun kinderen zijn (allen geboren Haskerland) :

Hendrikje, geboren 23 juni 1876, overleden Haskerland 4 december 1877
Dirk, geboren 22 januari 1878
Huite, geboren 11 februari 1880, overleden Haskerland 20 mei 1884
Eise, geboren 18 mei 1882, overleden Haskerland 8 augustus 1882
Eize, geboren 13 januari 1884
Huite, geboren 14 november 1887, overleden Haskerland 18 oktober 1889
Huite, geboren 27 maart 1890
Berend, geboren 8 november 1892
Hendrikje, geboren 3 januari 1896
Klaas, geboren 5 april 1899

Bij de eerste acht kinderen heet de vader Pieter Booi, bij de jongste twee Pieter Peetsma. Bij Dirk, Eize, Huite en Berend is een kantmelding in de geboorteakte opgenomen verwijzend naar het huwelijk van hun grootouders: sinds 8 november 1894 heten de kinderen Peetsma. De kantmelding is pas op 25 maart 1902 ingeschreven. De aanleiding daarvoor is waarschijnlijk het huwelijk van zoon Dirk geweest die op 22 mei 1902 te Haskerland trouwt met Hielkje van Dijk. Hij trouwt als Dirk Peetsma. Als voorbeeld volgt hier de geboorteakte van zoon Dirk:

Gepke Booi wordt ongehuwd moeder te Haskerland op 14 april 1879 van dochter Hendrikje. In de marge van haar geboorteakte wordt vermeld, dat het kind op 5 februari 1920 te Joure door de moeder is erkend , de kanttekening is op 10 februari 1920 ingeschreven. Met potlood is er bij geschreven: Gepke Booi is door wettiging later Gepke Peetsma geworden:

Gepke Booi trouwt te Haskerland op 12 december 1880 met Yke Klazes Ykema.

Hun kinderen zijn (allen geboren Haskerland):

Klaas, geboren 12 augustus 1881
Doetje, geboren 14 april 1883
Hiltje, geboren 3 maart 1885, overleden Haskerland 15 maart 1885
Aaltje, geboren 20 december 1886
Huite, geboren 8 juni 1889
Sipke, geboren 5 september 1891
Yde, geboren 17 oktober 1893, overleden Haskerland 10 december 1935 (ongehuwd)
Tjitze, geboren 26 februari 1896

Bij de eerste zeven kinderen heet de moeder Gepke Booi, bij het achtste Gepke Peetsma. Alleen bij dochter Aaltje is in de geboorteakte een kantmelding opgenomen verwijzend naar het huwelijk in 1894, de kantmelding is op 4 mei 1910 ingeschreven:

Ook hier is de aanleiding voor de wijziging een huwelijk: Aaltje is op 19 mei 1910 te Haskerland gehuwd met Jan Adema. In haar huwelijksakte heet haar moeder Gepke Peetsma. Vreemd genoeg is de wijziging van de geboorteakte van Aaltje geen aanleiding geweest om de geboorteakten van alle kinderen te wijzigen. Dochter Doetje trouwt op 28 april 1904 te Haskerland met Hans Sap. Haar moeder heet in de huwelijksakte Gepke Booi in plaats van Gepke Peetsma. Ook bij zoon Yde is verzuimd een kantmelding op te nemen in de geboorteakte : in zijn overlijdensakte heet zijn moeder Gepke Booi in plaats van Gepke Peetsma.

De overige kinderen komen in het volgende blog ter sprake.