Erkenning van negen kinderen bij huwelijk

Ik hoor het u al denken: negen kinderen erkennen bij een huwelijk, dat is wel erg veel. Toch is het ooit voorgekomen en wel meerdere keren. In de indexen op de huwelijksakten in http://www.wiewaswie.nl worden dit soort bijzonderheden meestal niet vermeld. Voor zover mij bekend, gebeurt dat alleen in de provincie Friesland. Hierdoor is bekend, dat er in Friesland drie huwelijken zijn gesloten, waarbij negen kinderen worden erkend. Het eerste huwelijk vond op 20 januari 1839 plaats te Schoterland tussen Antonius Klazes van der Woude, oud 43 jaar, en Minke Martijsses van der Wijk, oud 41 jaar. Zij erkennen bij hun huwelijk negen kinderen, geboren in de jaren 1819-1838:

Het volgende huwelijk is dat van Alle de Meer, die oud 39 jaar, te Achtkarspelen trouwde op 29 augustus 1914 met de 40-jarige Aagje Nijboer, hun negen kinderen zijn geboren in de jaren 1897-1914. Bijzonder is dat hun huwelijk bij vonnis van de Rechtbank te Leeuwarden op 31 mei 1934 door echtscheiding is ontbonden (ingeschreven 25 september 1934):

Het derde huwelijk betreft Jacob Brouwer, die op 47-jarige leeftijd op 21 februari 1918 te Schoterland trouwde met de 44-jarige Antje Bron. Hun negen kinderen zijn geboren in de jaren 1897-1916:

Kortstondige huwelijken (3)

Het gebeurt zelden, dat een bruidegom of bruid op de trouwdag overlijdt. Een voorbeeld van een bruid, waarbij dat gebeurde, is Neeltje Kooij, die op 7 februari 1875 te Oudkarspel trouwt met Aart Bood:

Zij overlijdt op dezelfde dag:

In het Nieuws van den Dag van 11 februari 1875 verschijnt het volgende bericht, waarin geen namen worden genoemd:

De namen van de echtelieden worden wél genoemd in het tijdschrift de Grondwet van 9 maart 1875:

Een voorbeeld van een bruidegom, die op zijn trouwdag overlijdt, is de 59-jarige veehouder P.Vermeulen uit Bergambacht, die dat in 1957 overkwam volgens een bericht uit De Tijd van 28 september 1957:

Kortstondige huwelijken (2)

Een voorbeeld van een huwelijk, dat slechts één dag duurde, betreft het derde huwelijk van Petrus Voets te Dinther. Petrus Voets is op 26 januari 1761 te Dinther gedoopt:

Hij trouwt op 21 juni 1789 voor de schepenen aldaar met Dien van den Heuvel (DTB 11 Dinther):

Dit eerste huwelijk duurde net geen twee jaar: Dien van den Heuvel is op 17 juni 1791 te Dinther begraven. Petrus Voets trouwt voor de tweede keer, eveneens voor de schepenen van Dinther, op 21 april 1793 met Anna van Zeeland (DTB 11 Dinther):

Dit huwelijk duurt ruim 25 jaar. Anna van Zeeland overlijdt op 20 juli 1818 te Dinther:

Petrus Voets trouwt voor de derde maal ook te Dinther op 27 januari 1819 om 3 uur 's-middags met Helena van den Boom:

Dit huwelijk duurt slechts één dag: Petrus Voets overlijdt op 28 januari 1819 te Dinther om 4 uur 's-middags:

Kortstondige huwelijken (1)

Berichten over kortstondige huwelijken zijn vaak in de krant te vinden, zoals de nu volgende drie voorbeelden illustreren. Op 5 augustus 1904 trouwden Jan Gerrit Koole en Josina Tannetje Buurman te Vlissingen:

Dit huwelijk duurde slechts 9 dagen: op 14 augustus 1904 overleed Josina Tannetje Buurman te Middelburg:

Weduwnaar Jan Gerrit Koole plaatste de volgende advertentie in de Vlissingse Courant van 16 augustus 1904:

Een huwelijk dat nog korter duurde, is dat van Olaf Marius Dahl en Catharina Gunter, zij trouwden op 15 juni 1881 te Middelburg:

 

Olaf Marius Dahl overleed reeds op 21 juni 1881 te Middelburg:

Weduwe Catharina Gunter plaatste de volgende advertentie in de Middelburgsche Courant van 23 juni 1881:

Slechts twee dagen duurde het huwelijk van Reindert Tuinman en Grietje Koning, die op 29 februari 1872 te Anna Paulowna trouwden:

De bruid overleed reeds op 2 maart 1872 te Anna Paulowna:

Weduwnaar R.Tuinman plaatste de volgende advertentie in de Heldersche en Nieuwedieper Courant van 6 maart 1872:

Bigamie na bijna 40 jaar opgelost

Op 29 november 1900 trouwen te Oosterhout (N.B.) Jan Kornelis Verweij en Johanna Anderson. Wat opvalt is, dat in de marge wordt vermeld, dat Pieter Vissers is gehuwd met Johanna Anderson, Pieter ondertekent de akte ook als P. Vissers:

Op dezelfde dag trouwt dezelfde Jan Kornelis Verweij nogmaals, deze keer met Emelinda Seraphina Maria Pieters en nu ondertekent J. Verweij de akte:

Er lijkt dus sprake te zijn van bigamie. Pieter Vissers overlijdt te Breda op 12 november 1939 als echtgenoot van Johanna Anderson:

Zijn weduwe heeft moeten bewijzen, dat zij getrouwd was met Pieter Vissers. Dat kon zij echter niet, omdat de trouwakte niet te vinden was. Uiteindelijk heeft de rechtbank te Breda een einde gemaakt aan de onzekerheid. De ambtenaar heeft in 1900 abusievelijk de verkeerde naam van de bruidegom in de huwelijksakte vermeld, en de akte wordt na bijna 40 jaar gecorrigeerd, zoals te lezen is in de Middelburgsche Courant van 23 maart 1940:

Bigamie?

Op 1 februari 1899 trouwen te Denekamp de 25-jarige Gradus Johannes Veelers en Aleida Gesina Lansink:

Bijna vijf jaar later hertrouwt hij op 29 januari 1904 te Denekamp als 30-jarige met Johanna Benneker, in deze huwelijksakte wordt echter niet vermeld, dat hij weduwnaar of gescheiden echtgenoot is: 

Het lijkt een geval van bigamie, maar uit de kantmelding bij de tweede huwelijksakte blijkt, dat er een persoonsverwisseling heeft plaatsgehad: bij vonnis van de rechtbank te Almelo van 21 juni 1905 is de naam en leeftijd van de bruidegom in de tweede huwelijksakte gewijzigd in: Johannes Gerardus Veelers, oud 28 jaar, de jongere broer van Gradus Johannes Veelers. In de krant de Harderwijker van 13 februari 1904 is te lezen wat er is gebeurd:

Een opmerkelijke wijziging van voornamen

Op 4 augustus 1884 doet de letterzetter Antonius Johannes Bos te Tilburg aangifte van zijn aldaar op 2 augustus 1884 geboren dochter uit zijn huwelijk met Maria Catharina Steenbergen. De dochter krijgt de voornamen Veronica Wilhelmina Xantippe:

Uit de kantmelding bij deze akte blijkt dat bij vonnis van de arrondissementsrechtbank van Breda van 12 september 1884 de voornamen op verzoek van de vader worden gewijzigd in Antoinetta Barbara Maria Catharina, de kantmelding is op 3 oktober 1884 ingeschreven. Het vonnis is ingeschreven in het geboorteregister van Tilburg van 1884 op 3 oktober 1884 (akte 811):

Volgens dat vonnis zou de reden van naamswijziging zijn, dat "het veelal gebruikelijk is, dat de akten van den burgerlijken stand door de comparanten aangevers worden geteekend, alvorens de akte zelf is ingevuld". Dat lijkt me bijzonder onwaarschijnlijk. De ambtenaar heeft zich vergist en de verkeerde namen ingevuld, zo wil het vonnis ons doen geloven. De ware reden van de naamswijziging is een heel andere, zoals blijkt uit een krantenbericht uit de Zierikzeesche Nieuwsbode van 12 augustus 1884. De vader vond het als letterzetter zijnde wel een origineel idee om zijn dochter 26 voornamen te geven, voor elke letter van het alfabet een:

Het is niet verboden, om een kind 26 voornamen te geven, maar de ambtenaar vond dat een beetje teveel van het goede en beperkte zich tot drie voornamen, wél uit de reeks, die vader had bedacht. De vader was het daarmee niet eens en daarom is hij naar de rechtbank gestapt. Zes en twintig voornamen zijn het niet geworden, het werden er vier, de Goessche Courant van 4 oktober 1884 maakte er melding van, zij het dat de vier nieuwe voornamen niet helemaal in de goede volgorde zijn vermeld: